Sigortalıların eksik günlerini tamamlayarak emeklilik haklarını ertelemeksizin kullanabilmeleri, uzun vadeli finansal planlamalarında büyük bir fark yaratabilir. Bu bağlamda hizmet borçlanması, birçok çalışan için kurtarıcı bir seçenek haline gelmiştir.

Hizmet borçlanması, sigortalıların askerlik, doğum, ücretsiz izin, avukatlık stajı, tutukluluk, grev gibi çalışamadıkları dönemleri daha sonra SGK’ya ödeme yaparak prim günlerine dönüştürmelerine olanak tanıyan bir uygulamadır. Bu sayede eksik kalan günler tamamlanır ve emeklilik için gerekli hizmet süresi artırılır.
Hizmet borçlanması yapabilmek için kişinin daha önce memur, işçi ya da esnaf statüsünden en az bir gün sigortalı bildirimi bulunmalıdır. Uygulama, askerlik ve yedek subay okulunda geçen süreler, üç çocuğa kadar doğum sonrası iki yıla kadar olan izinler, memurların ücretsiz izinleri, avukatların stajı, doktorların fahri asistanlığı, grev, lokavt, tutukluluk ve hükümlülük gibi çeşitli durumları kapsar. 13 Şubat 2011 sonrası kısmi süreli çalışmalar da borçlanma hakkı tanır.
Borçlanma bedelleri, günlük asgari ücretin 7,5 katı arasında belirlenen prime esas kazancın %32’si üzerinden hesaplanır. Örneğin 2025 yılı itibarıyla bir günlük borçlanma ücreti 277,40 TL, aylık 8.322 TL ve yıllık 99.864 TL’dir. Yıl başı asgari ücret artışı ile bu tutarlar da artacaktır. Ayrıca Meclis’te görüşülen yeni torba kanun, günlük borçlanma oranını %45’e çıkararak maliyetleri daha da yükseltecek. Bu yüzden erken başvuru kritik öneme sahiptir.
Hizmet borçlanma talebi, SGK il ve merkez müdürlüklerine ya yazılı dilekçe ya da hazır başvuru formu ile doğrudan verilebilir. Alternatif olarak e-Devlet platformu üzerinden de aynı işlemler online olarak tamamlanabilir. Başvuru sürecinin hızlı ilerlemesi, borç tutarının zamanında ödenmesi ve emeklilik tarihinin kesinleşmesi açısından büyük avantaj sağlar.
Borçlanma, tüm eksik günleri kapsamak zorunda değildir; sadece gereken süre kadar yapılabilir. Örneğin 540 gün askerlik yapan bir sigortalı, emeklilik için 320 gün ihtiyacı varsa sadece bu 320 günü borçlanabilir. Bu esneklik, bireylerin kişisel finansal planlamalarına uygun hareket etmelerini mümkün kılar.
Borçlanma sürecinde, henüz bağlanmamış durumdaysa SGK’ya yazılı başvuru yapılarak borçtan vazgeçilebilir. Bu durumda ödenen tutar faizsiz iade edilir; ancak ödenen paranın yalnızca bir kısmının iadesi mümkün değildir. Sigortalılar, herhangi bir zaman ve koşulda, geri alma talebinde bulunabilirler.
Başvuru sonrasında SGK, borç tutarını iadeli taahhütlü olarak bildirir. Bildirim tarihinden itibaren bir ay içinde belirtilen bankaya ödeme yapılmalıdır. Süre içinde ödeme yapılmayan ya da kısmi ödeme yapılan durumlarda, kalan tutar için yeni bir başvuru yapılması gerekir.
Borçlanma, başvuru anındaki son sigortalılık statüsü üzerinden değerlendirilir. Örneğin 4/1-a (SSK) statüsünde çalışan bir kişi, bu statü kapsamında borçlanma yapar. İsteğe bağlı prim ödeyenlerin borçlanmaları ise 4/1-b (Bağ-Kur) kapsamında ele alınır.
Borçlanma yapıldığında, sigortalılığın başlangıç tarihi, borçlandırılan gün sayısı kadar geriye alınır. Ancak bu sadece askerlik, doktorluk, avukatlık gibi özel durumlar için, 18 yaş sonrasına ait sürelerde geçerlidir. Diğer tüm durumlarda sigorta başlangıcı değişmez.
Sonuç olarak, hizmet borçlanması emeklilik planlamasında kritik bir araç olmakla birlikte, artan maliyetler ve yeni düzenlemeler ışığında erken başvuru ve doğru bilgi sahibi olmak büyük önem taşımaktadır.