Finlandiya ekonomisi 2023’te teknik resesyona girdi ve 2024 yılında da zayıf bir büyüme sergiledi. İşsizlik oranının artması, tüketici güveninin düşmesi ve özellikle konut sektöründeki talep daralması, ülkenin mali istikrarını tehdit eden bir dizi zincirleme reaksiyona yol açtı.
Yıllardır “düşük riskli” olarak tanıtılan gayrimenkul yatırım fonları, büyük ölçüde kira gelirleri ve değer artışı üzerine kuruluydu. Ancak yüksek faiz oranları ve konut fiyatlarındaki ani çöküş, bu fonların nakit akışını ciddi şekilde kısıtladı. Sonuç olarak, fonların likidite rezervleri eridi ve yatırımcıların para çekme talepleri karşılanamaz hale geldi.

Finlandiya finans medyası, en az 10 farklı gayrimenkul fonunun yatırımcı çıkışlarını kısıtlama kararı aldığını bildirdi. İlk adım, Eylül 2023’te Alandsbanken’in 106 yıllık konut yatırım fonunda gerçekleşti; fon, talep edilen nakdi sağlayamadığı için ödemeleri askıya aldı. Yaklaşık 6 bin yatırımcının birikimi, 700 milyon Euro’yu aşan varlıklar bu fonun içinde kilitlendi.
Ardından, ülkenin en büyük finans kuruluşlarından OP Bank, 2024 yılının sonunda benzer bir kısıtlama getirdi. OP Bank’ın konut fonunda yaklaşık 50 bin yatırımcı etkilendi. Böylece yalnızca iki fon üzerinden toplam mağdur kişi sayısı 56 bin oldu.
Alandsbanken yönetimi, gayrimenkullerin değerinin altında satılmaması gerektiğini savunuyor ve piyasa talebinin toparlanmasını bekliyor. Bununla birlikte, fonlar hâlâ tam yönetim ücreti almaya devam ediyor; bu durum yatırımcıların tepkisini daha da artırdı.
OP Bank ise, likidite sorununu çözmek için ek bir kredi hattı oluşturmayı planladığını duyurdu, ancak bu adımın ne kadar etkili olacağı henüz belirsiz.
Uzmanlar, konut piyasasındaki iyileşmenin en az iki yıl sürebileceğini ve bu sürede fonların çıkış kısıtlamalarını hafifletebileceğini belirtiyor. Yatırımcılara ise, portföylerini çeşitlendirmeleri, likidite riski yüksek fonlardan kaçınmaları ve mümkün olduğunca kısa vadeli araçlara yönelmeleri tavsiye ediliyor.