Kaygı, Evrimsel Bir Mekanizma: Psikiyatrist Sevcan Karakoç'tan Önemli Açıklamalar

Psikiyatrist Sevcan Karakoç, Klinik Psikolog Metin Aydın'ın programında kaygının kökenleri ve modern yaşam üzerindeki yansımaları hakkında derinlemesine bir sohbet gerçekleştirdi. Uzman, kaygının yalnızca bir hastalık değil, insan evriminde hayatta kalma stratejisi olarak şekillenen bir refleks olduğunu belirtti.

Kaygının Evrimsel Kökeni

Karakoç, insan atalarımızın tehlikeli ortamlarda hayatta kalabilmek için hızlı bir tehdit algısı geliştirdiğini, bu algının ise günümüzde sosyal ve psikolojik stres faktörlerine yöneldiğini açıkladı. Bu bağlamda kaygı, potansiyel riskleri erken fark etmeye yarayan bir uyarı sistemi olarak tanımlanıyor.

Güvensizlik ve Anksiyete İlişkisi

Güvensizlik duygusu, beynin tehdit algılamasını tetikleyerek anksiyetenin artmasına neden oluyor. Karakoç, bireylerin sosyal ilişkilerde yaşadığı belirsizliklerin, geçmişteki hayatta kalma mücadelesinin bir yansıması olduğunu vurguladı.

Çocuk ve Ergenlerde Davranışsal Sorunlar

Kaygının erken yaşta ortaya çıkması, çocuk ve ergenlerde çeşitli davranışsal sorunlara yol açabiliyor. Uzman, bu dönemde görülen aşırı çekingenlik, sosyal geri çekilme ve okul performansında düşüş gibi belirtilerin, kaygının bir yan etkisi olabileceğini belirtti.

Ebeveyn Tutumlarının Rolü

Ebeveynlerin tutumları, çocukların duygusal gelişiminde kritik bir rol oynar. Karakoç, aşırı koruyucu ya da tamamen göz ardı eden ebeveynlik tarzlarının, çocuğun özgüvenini ve kaygı yönetimini olumsuz etkileyebileceğini söyledi.

• İstikrarlı ve destekleyici iletişim
• Çocuğun duygularını normalleştiren yaklaşımlar
• Güvenli bir ortamda risk almayı teşvik etme

Kaygıyı Yönetmenin Pratik Yöntemleri

Kaygıyı tamamen ortadan kaldırmak mümkün olmasa da, bireyler günlük yaşamda uygulayabilecekleri bazı stratejiler bulunuyor:

• Derin nefes egzersizleri ve farkındalık (mindfulness) teknikleri
• Düzenli fiziksel aktivite
• Sosyal destek ağlarını güçlendirme
• Günlük tutarak duygusal farkındalığı artırma

Sevcan Karakoç, kaygıyı evrimsel bir miras olarak kabul edip, bilinçli farkındalık ve sağlıklı yaşam alışkanlıklarıyla bu doğal refleksin etkilerini dengeleyebileceğimizi vurguladı.