
1868 yılında Sultan Abdülmecid tarafından kurulan Hamidiye Sınai Mektebi, Osmanlı döneminde sanayi eğitimine yön veren ilk kurum olarak tarihe geçmiştir. İlk yıllarında metal işleme, tekstil ve ahşap işleme gibi temel meslek dallarında eğitim veren okul, “Türkiye’nin gözbebeği bir eğitim kurumu” olarak anılmış ve Türkiye’nin sanayi devriminin mihenk taşlarından biri olmuştur. 19. yüzyılın sonlarından itibaren Tophane Lisesi’nden mezun olan birçok isim, cumhuriyetin ilk yıllarında sanayi fabrikalarının kurucuları ve yöneticileri olarak ülke ekonomisine yön vermiştir. Okulun 157 yıllık birikimi, sadece eğitim tarihi açısından değil, aynı zamanda ülkenin ekonomik ve teknolojik dönüşüm sürecinde de kritik bir rol oynamıştır.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, 700 milyon lira tutarındaki yatırım onayını bizzat imzalayarak projenin hayata geçmesini sağladı. 2026 yılında başlatılacak inşaat, 29,5 dönümlük alanda 6 tarihi atölye ve 24 derslik içerecek şekilde tasarlanmıştır. Projenin temel hedefi, 1868 yılında inşa edilen orijinal planın “aslına uygun” bir şekilde yeniden hayata geçirilmesidir. Yeni yapı, deprem dayanıklılığı göz önünde bulundurularak modern standartlarda inşa edilecek, ancak dış cephe ve iç mekan düzenlemeleri orijinal mimari çizimlere sadık kalınarak gerçekleştirilecektir. Bu sayede hem tarihi miras korunacak hem de günümüzün mesleki eğitim ihtiyaçları karşılanacaktır.
Projenin hayata geçirilmesinde AK Parti Bursa İl Başkanı Davut Gürkan ve Bursa milletvekilleri Osman Mesten, Refik Özen, Emel Gözükara Durmaz ve Emine Yavuzgözgeç aktif rol oynamıştır. Gürkan, “Tophane sırtlarında arkeolojik alanda kazılar yapıldı. Bunun sonrasında 700 milyon liralık proje için Cumhurbaşkanımızın bizzat onayı gerekiyordu. Bu okulun yeniden ayağa kaldırılmasında onay veren sayın Cumhurbaşkanımız ve Milli Eğitim Bakanımız Yusuf Tekin’e teşekkür ediyoruz” şeklinde açıklamalarda bulunmuştur. Milletvekili Osman Mesten ise, “Bursa sanayisinin temeli burada atılmış; bu yatırım, şehrimizin sanayiye olan ihtiyacını karşılayacak nitelikte” diyerek projenin stratejik önemine vurgu yapmıştır.
Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın Bursa Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu’nun 2022 kararının ardından, Müze Müdürlüğü denetiminde 16 Ocak 2025 tarihinde arkeolojik kazı çalışmaları başlatılmış ve hâlen devam etmektedir. Kazı alanında bulunan tarihi kalıntılar, Anıtlar Kurulu’nun onayına tabi tutulacak ve proje sürecinde titizlikle korunacaktır. Bakanlık ve ilgili kurumların ortak çabaları sayesinde, “eski projenin orijinaline sadık kalınarak süreç ilerleyecek” ifadesiyle sürecin şeffaf ve koruyucu bir yaklaşımla yürütüleceği belirtilmiştir. Bu sayede, hem eğitim hem de kültürel miras alanında bir kazanım sağlanmış olacaktır.
Yeniden inşa edilecek Tophane Mesleki Teknik ve Anadolu Lisesi, yalnızca tarihî bir yapıyı korumakla kalmayacak, aynı zamanda metal, mobilya, ahşap ve mikro mekanik bölümlerinde modern eğitim olanakları sunarak Türkiye’nin vasıflı iş gücüne yeni bir soluk getirecek. Projenin hayata geçirilmesi, Bursa’nın “sanayi şehri” kimliğini pekiştirecek ve ülke genelinde mesleki eğitimin kalitesini yükseltecek bir model oluşturacaktır.