2024 Kültür Harcamaları %83,3 Arttı

Genel Devlet Kültür Harcamaları %76,1 Arttı

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre, 2024 yılında genel devlet kültür harcamaları 200,37 milyar TL seviyesine yükseldi. Bu, bir önceki yıla göre %76,1 artış anlamına geliyor ve toplam kültür harcamalarının %49,1’ini oluşturuyor. Harcamaların %67,8’si merkezi bütçeden sağlanırken, en büyük payı %17,7 ile kültürel miras alanına ayrıldı.

Bu artış, kültürel mirasın korunması ve restorasyon projelerinin devlet tarafından daha fazla desteklenmeye başlamasının bir göstergesi olarak yorumlanıyor.

Hanehalkı Kültür Harcamaları %91,5 Artış Gösterdi

Hanehalklarının 2024 yılı kültür harcamaları 203,81 milyar TL olarak kaydedildi; bu, bir önceki yıla göre %91,5 büyüme demek. Harcamaların dağılımı ise şu şekildedir: bilgi işleme ekipmanları %25, kültürel hizmetler %24,3 ve kitaplar %18,1.

Bu veriler, dijitalleşmenin ve evde kültürel içerik tüketiminin giderek artan önemini ortaya koyuyor.

Kültürel Sektörlerin Katma Değeri ve Faktör Maliyeti

Kültürel sektörlerin faktör maliyetiyle ürettiği katma değer 2024’te 188,55 milyar TL oldu; bu da %73,9 artış demektir. Katma değerin %20,7’si kayıtlı medyanın basılması ve çoğaltılması, %13,1’i sinema, video ve televizyon yapımları, %11,6’sı ise mimarlık faaliyetlerinden sağlandı.

Bu çeşitlilik, kültür ekonomisinin sadece geleneksel kitap ve müze alanlarıyla sınırlı olmadığını, yaratıcı endüstrilerin de önemli bir yer tuttuğunu gösteriyor.

Kültürel Mal İhracatı ve İthalatı

2024’te kültürel mal ihracatı 9,88 milyar dolar seviyesine yükselerek %8,1 artış kaydetti. Aynı dönemde ithalat ise 7,34 milyar dolar oldu ve %166 büyüme gösterdi. İhracatın toplam dış ticaret içindeki payı %4,2, ithalatın payı ise %2,3’tür. El sanatları, hem ihracat hem de ithalatta öne çıkan sektör olarak belirlendi.

İthalattaki bu büyük artış, yerli üretimin desteklenmesi ve dışa bağımlılığın azaltılması gerektiğine işaret ediyor.

Kültürel İstihdam %6,5 Artış Gösterdi

Kültürel istihdam 2024’te 957 bin kişi olarak kaydedildi; bu da bir önceki yıla göre %6,5 artış demek. İstihdamın %52,2’si erkek, %47,8’i kadın. Eğitim dağılımı: yükseköğretim mezunları %45,4, lise altı %30,5, lise ve dengi meslek okulu mezunları %24,1. En çok çalışan meslek grupları el sanatları (%32,6), mimarlık ve tasarım (%19,2) ve yazarlık/gazetecilik (%8,2). Kadın istihdam oranı en düşük %28,2 ile yardımcı kültür mesleklerinde, en yüksek ise %77,7 ile diğer dil öğretmenlerinde görülüyor.

Bu veriler, kültür sektöründe cinsiyet dengesi ve meslek çeşitliliğinin artırılması gerektiğini vurguluyor.