Zirveyle ilgili olay iddia! Erdoğan, Putin’e S-400 ile ilgili talebini açıkça söylemiş

Türkiye, S-400 krizini yeniden masaya yatırdı; Erdoğan‑Putin görüşmesinde sistemlerin iadesi gündeme geldi.

S-400 Sistemlerinin Tarihçesi

Türkiye, 2019 yılında Rusya’dan 40 adet S-400 hava savunma sistemi satın alarak bölgesel savunma kapasitesini artırmayı hedeflemişti. Ancak bu alım, ABD’nin F‑35 programından çıkarılması ve NATO içinde güvenlik kaygıları yaratması nedeniyle uzun süredir tartışma konusuydu. Satın alma sürecinin ardından, sistemlerin teslimatı ve entegrasyonu çeşitli teknik ve siyasi engellerle karşılaştı; bu durum iki ülke arasındaki savunma iş birliğinin kırılganlığını gözler önüne serdi.

Erdogan‑Putin Görüşmesinin Detayları

Bloomberg’in haberine göre, Erdoğan, geçen hafta Türkmenistan’da Putin ile yaptığı kapalı kapı görüşmesinde S-400’lerin iadesini doğrudan gündeme getirdi. Kaynaklar, Cumhurbaşkanı’nın “Sistemleri geri almak istiyorum, aksi takdirde ilişkimizde yeni bir gerilim ortaya çıkabilir” şeklinde bir talepte bulunduğunu iddia ediyor. Görüşmenin ardından Rus yetkililerinin, teklifin bir “stratejik denge unsuru” olarak değerlendirildiği, ancak kesin bir kararın henüz alınmadığı bildirildi.

ABD‑Türkiye İlişkileri ve F‑35 Krizi

2022’de ABD, Türkiye’yi F‑35 programından çıkardı ve bu karar, iki ülke arasında savunma alanında ciddi bir kriz yarattı. Washington, S-400’lerin NATO sistemleriyle uyumsuz olduğunu ve gizli veri sızıntısı riski oluşturduğunu savunuyor. 2024’te ABD’nin Ankara Büyükelçisi Tom Barrack, “2026 yılına kadar F‑35’leri tekrar alabilmek için S-400’lerin tamamen kaldırılması şart” dedi. Bu açıklama, ABD’nin tutumunda bir değişiklik olmadığını ve Rusya’nın bu adımı nasıl karşılayacağı konusundaki belirsizliği artırdı.

Olası Senaryolar ve Bölgesel Etkiler

Uzmanlar, üç temel senaryoyu öne sürüyor: 1) Türkiye, S-400’leri tamamen devre dışı bırakıp F‑35 programına geri dönebilir; 2) Sistemler bir karşılıklı müzakere çerçevesinde Rusya’ya geri verilebilir ve bu, Ankara‑Moskova ilişkilerini güçlendirebilir; 3) Türkiye, sistemi hâlâ envanterinde tutarak iki blok arasında denge politikası izleyebilir. Her senaryonun, Türkiye’nin NATO içindeki konumu, bölgesel güvenlik dengeleri ve enerji politikaları üzerinde derin etkileri olacak. Özellikle Kafkasya ve Orta Doğu’daki mevcut gerilimler göz önüne alındığında, kararın bölgesel istikrar üzerindeki yansımaları yakından takip edilecek.

Parlamento ve Kamuoyu Tepkileri

Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde savunma komisyonu üyeleri, S-400’lerin geleceğiyle ilgili acil bir oturum talep etti. Bazı milletvekilleri, “Milli savunma stratejisi çerçevesinde bağımsız kararlar alınmalı” sözüyle sistemi tamamen kaldırma yönünde baskı yapıyor. Diğer yandan, bazı muhalefet figürleri, “Bu talep, dış baskıların bir sonucu ve ulusal egemenliğe zarar verir” diyerek eleştiriyor. Kamuoyunda ise sosyal medyada “#S400İadesi” etiketi hızla yayılıyor, görüşler ikiye bölünmüş durumda.

Bu gelişmeler ışığında, önümüzdeki haftalarda Ankara’nın alacağı karar, sadece Türkiye’nin savunma politikası değil, aynı zamanda AB‑ABD‑Rusya üçgeninde konumunu da yeniden şekillendirecek. Gözler, hem diplomatik kanallarda hem de uluslararası savunma platformlarında nasıl bir hamle yapılacağına çevrildi.