Asla ama asla kullanmayın! Son yıllarda herkesin evine giren cam pipetler, kan kusuncaya kadar anlaşılmıyor

Cam pipetlerin diş teması, darbe ve sıcak‑soğuk farkları nedeniyle kırılma riski taşıdığı, kırılması halinde ağız ve sindirim sisteminde yaralanmalara yol açabileceği, özellikle çocuklar ve bakıma muhtaç kişilerde kullanımından kaçınılması uyarısı.

Cam Ürünlerin Yanlış Kullanımı ve Sağlık Üzerindeki Etkileri

Sağlık Bilimleri Üniversitesi (SBÜ) Gülhane Eğitim ve Araştırma Hastanesi Erişkin Acil Kliniği öğretim üyesi Doç. Dr. Onur Tezel, cam pipetler başta olmak üzere cam ürünlerin yanlış kullanım ya da kazalar sonucu kırılarak ağız ve sindirim sisteminde ciddi yaralanmalara neden olabileceğini belirtti.

Tezel, oluşan kırıkların her zaman gözle fark edilebilecek düzeyde olmadığını, bazı durumlarda mikro çatlakların bile tehlikeli olabileceğini vurguladı. Camın üretim aşamasında kullanılan malzemenin bileşimi, kırılma riskini doğrudan etkileyebiliyor.

“Özellikle küçük çocuklarda plastik pipetlerden çiğneme alışkanlığı vardır. Bu çiğneme hareketiyle cam pipetler kırılabilir. Aynı zamanda camın kendi doğası nedeniyle ani sıcak‑soğuk değişimlerde, örneğin bulaşık makinesinde çok sıcak bir ortamdan alınıp aniden soğuk bir yüzeye konulduğunda çatlama riski oldukça yüksektir.” diyerek örnek verdi.

Cam ürünün ağızla teması halinde dişlerin sert yapısı gizli kırıkları ortaya çıkarabilir. Tezel, “Kırığın ağız içindeki en büyük problemi, yumuşak doku dediğimiz damağımız, dilimiz ve arka bölgelerinin yaralanmaya çok müsait olmasıdır. Cam, jilet gibi bir keskinliğe sahiptir; en ufak bir parça bile bu dokulara derin zarar verebilir.” şeklinde uyardı.

En kötü senaryoda cam parçası yutulduğunda yemek borusuna, oradan mideye, daha sonra da bağırsaklara kadar ilerleyebilir. Bu süreçte kanama, şok ve hatta cerrahi müdahale ihtiyacı doğabilir. Tezel, “Cam parçası yemek borusunda önemli damar yapılarına saplanırsa, kontrol edilemeyen kanamalar ortaya çıkabilir. Kan kaybı ilk aşamada mideye doğru ilerlediği için hasta durumunun fark edilmesi gecikebilir.” dedi.

Yutma şüphesi olan hastalarda acil servise yönlendirilmesi, kendi başına çıkarmaya veya kusmaya çalışmaması gerektiği vurgulandı. “Camı çıkarmaya çalışmak, hem camın hareketiyle dokulara zarar verir hem de ek komplikasyon riskini artırır.” şeklinde açıklama yapıldı.

Uzman ayrıca, bakıma muhtaç bireylerde cam pipet kullanımının daha da tehlikeli olduğunu hatırlattı: “Demans, Alzheimer gibi hastalar bilinç durumları nedeniyle camın ağızla temasını fark etmeyebilir; oluşan yaralanmalar tanı konulması güç durumlar yaratır.”

Sağlık Bakanlığı’nın da desteklediği bu uyarıların ardından, alternatif çözümler öneriliyor. Cam yerine paslanmaz çelik, silikon ya da kağıt pipetler tercih edilebilir; bardaktan içmek de en güvenli yöntem olarak öne çıkıyor.

Son yıllarda ülke genelinde cam pipet kaynaklı acil servis başvurularında %18 artış olduğu bildirildi. Uzmanlar, bu artışın farkındalık eksikliği ve “çevre dostu” kampanyalarının yanlış yönlendirilmesiyle ilişkili olduğunu belirtiyor.

Cam ürünlerin kullanımının tamamen yasaklanması değil, eğitim ve denetim yoluyla risklerin azaltılması gerektiği vurgulanıyor. Evde, işyerinde ve kamu alanlarında cam ürünlerin görünür hasar işaretleri (çatırtı, renk değişimi, çatlak) taşıdığında kesinlikle kullanılmaması gerektiği hatırlatılıyor.