Bakan Bolat: 2,5 Yılda 6,8 Milyar Lira Ceza

İdari Ceza Detayları ve Toplam Miktar

Türkiye Cumhuriyeti Ticaret Bakanı Ömer Bolat, son iki buçuk yılda reklam kurulu, fiyat etiketi yönetmeliği ve tüketici sözleşmeleri denetimlerinden doğan idari para cezalarının toplamının 6,8 milyar TLye ulaştığını duyurdu. Bu rakam içinde 593 milyon TL reklam kurulu cezaları, 4,7 milyar TL haksız sözleşme ve abonelik cezaları, 1,4 milyar TL fiyat etiketi cezaları ve 100 milyon TL ürün güvenliği cezaları yer alıyor.

Fiyat Etiket Yönetmeliği’nde Yeni Düzenlemeler

Bolat, fiyat etiket yönetmeliğinde hayata geçirilen değişikliklerle menü ve fiyatların dijital ortamda şeffaf bir şekilde sunulması gerektiğini vurguladı. Yeni düzenleme kapsamında, belirli bir ciroyu aşan lokanta, kafe, pastane gibi işletmeler fiyat listelerini elektronik sisteme yüklemek zorunda. Bu sayede tüketiciler, karekod aracılığıyla anlık fiyat kontrolü yapabilecek ve “kesesine, zevkine uygun işletmeleri tercih etmede bir kolaylık” sağlayacak.

Ek olarak, ürün ambalajlarındaki net ağırlık bilgisi zorunlu hale getirildi; “daranın” (ambalajın toplam ağırlığı) düşürülerek yalnızca ürünün gerçek ağırlığı gösterilecek. Bu adım, haksız ağırlık uygulamalarını önlemeyi hedefliyor.

Reklam Kurulu Denetimleri ve Güvensizlik Oranı

Reklam Kurulu, son 2,5 yılda 593 milyon TL idari ceza uyguladı. Bakan Bolat, “Güvenilir reklam, sağlıklı bir piyasa demektir” diyerek, reklamların tüm kanallarda (televizyon, radyo, basın, internet) titizlikle denetlendiğini belirtti. Bu denetimlerin sonucunda, güvensiz ürün oranı 2011’de %32 iken %1,1’e geriledi. Bu gerileme, özellikle çocuk oyuncakları, ayakkabılar ve plastik ürünlerde yapılan sıkı gümrük ve laboratuvar kontrolleri sayesinde gerçekleşti.

Abonelik ve Sözleşme Denetimleri

Telekom, enerji, su, gaz ve internet hizmetlerinde haksız ve yasa dışı uygulamalara karşı 2,5 yılda 4,7 milyar TL ceza kesildi. Bakan Bolat, tüketicilerin “abone olmadan önce haklarını bilmesi” gerektiğini vurguladı ve bu alanda şeffaflık raporlarının düzenli olarak kamuoyu ile paylaşılacağını duyurdu.

Tüketici Hakem Heyetleri ve Çözüm Süreleri

Türkiye genelinde 211 nokta bulunan Tüketici Hakem Heyetleri, son iki buçuk yılda 2 milyon dosyayı sonuçlandırarak 21 milyar TL tutarındaki uyuşmazlıkların çözülmesini sağladı. Ortalama çözüm süresi 190 günden 94 güne düşürülmüş, yeni reformlarla bu sürenin 90 günün altına indirilmesi hedefleniyor. Bu sayede mahkemeler üzerindeki yük hafifletiliyor.

Sürdürülebilir Tüketim ve Uluslararası Ödüller

Bakan Bolat, “kullan-at” kültürüne karşı mücadele kapsamında yenilenmiş ürün sistemini iki yıl önce hayata geçirdi. Bu sistem, cep telefonu, bilgisayar, tablet, akıllı saat, oyun konsolu ve modem gibi ürünlerin onarım ve yeniden satışını teşvik ediyor. Bu girişim, Dünya Bankası ve Uluslararası Tüketici Koruma ve Uygulama Ağı (ICPEN) tarafından 2024 yılında ödüle layık görüldü.

Mevzuat Güncellemeleri ve Gelecek Planları

2024 yılında 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanunda kapsamlı değişiklikler yapıldı; yedi yönetmelik güncellendi. Yeni düzenlemeler, şans oyunları reklamları, elektronik sigara reklamları ve “efsane Kasım” kampanyaları gibi yüksek riskli pazarlama faaliyetlerine daha sıkı yaptırımlar getirecek. Bakan Bolat, yılbaşı ve yeni yıl indirimlerinin de yakından takip edildiğini, alınan tedbirlerin ve kararların düzenli olarak kamuoyuna duyurulacağını belirtti.

Ödül Töreni ve Sonuç

Konuşmasının ardından Bakan Bolat, 28’inci Geleneksel Tüketici Ödülleri ve Ortaokullar Arası Resim Yarışması Ödül Töreni’nde ödül takdimlerinde bulundu. İhlas Haber Ajansı Ekonomi Muhabiri Kemal Diri’ye “Tüketici Özel Ödülü” verildi. Bu tören, tüketici hakları alanında yapılan çalışmalara toplumsal takdirin bir göstergesi olarak öne çıktı.