
Karabük Üniversitesi (KBÜ) Kamu Politikaları Araştırma ve Geliştirme Merkezi (KAPGEM) tarafından hazırlanan “Yatay Mimari Politika Raporu” Safranbolu Kampüsü’nün tarihi taş binasında düzenlenen toplantıda kamuoyuna tanıtıldı. Etkinliğe rektör Prof. Dr. Fatih Kırışık, KAPGEM Kentleşme Politikaları Masası Başkanı Başak Cengiz, Mimarlık Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Hatice Selma Çelikyay ve Safranbolu Belediye Başkanı Elif Köse gibi akademisyenler, bürokratlar ve öğrenciler katıldı.

Rektör Kırışık, KAPGEM’in “29. politika masasını” kurduklarını ve bu masada 150’ye yakın akademisyen, bürokrat ve öğrenciyle düzenli olarak fikir üretildiğini belirtti. “KAPGEM, Türkiye’nin en önemli düşünce kuruluşu haline geliyor,” diyerek merkezin ülke çapındaki politika üretimindeki artan etkisini vurguladı.
Prof. Dr. Kırışık, “Yatay mimari” ifadesinin genellikle “tarım arazileri mi kullanılacak? Ormanlar ortadan kaldırılacak mı?” gibi endişelerle ilişkilendirildiğini, ancak KAPGEM’in bu kavramı insanca yaşam alanları yaratma çerçevesinde yeniden tanımladığını açıkladı. Türkiye’nin 783.562 km²’lik yüzölçümüne bakarak, her üç kişiye 300 m² (200 m² bahçe + 100 m² konut) alan tahsis edildiğinde, bu modelin ülke çapında sadece Muş kadar bir alan kaplayacağını, yani %1,1’lik bir yüzölçüm olduğunu hesapladılar.
Türkiye’nin hane halkı ortalaması 3,11 olduğuna dikkat çeken Kırışık, mevcut apartman usulü yapılaşmanın, aynı insanca yaşam standardını sağlamak için Iğdır bölgesinin %0,46’sına eşdeğer bir alan gerektireceğini belirtti. Bu karşılaştırma, yatay mimarinin toprakla buluşma, kentsel tarım ve hayvancılık desteği gibi ekolojik faydalarını ortaya koyuyor.
Kırışık, ABD ve İngiltere gibi ülkelerde nüfusun %83‑%79’unun müstakil bahçeli evlerde yaşadığını ve bu durumun gelişmiş bir yaşam standardının göstergesi olduğunu ifade etti. “Yatay mimari, bir gelişmişlik ölçütüdür” diyerek, Türkiye’nin de bu ölçekte ilerlemesi gerektiğini vurguladı. Cumhurbaşkanının da yatay mimari talimatı olduğuna işaret ederek, bu politika raporunun ulusal stratejiyle uyumlu olduğunu belirtti.
Toplantının sonunda, KAPGEM Kentleşme Politikaları Masası Başkanı Başak Cengiz’in sunumu ile raporun ana hatları paylaşıldı. Katılımcılar, yatay mimarinin sadece konut tasarımı değil, aynı zamanda sürdürülebilir kırsal‑kentsel entegrasyon, yerel gıda üretimi ve toplumsal dayanışma mekanizmaları oluşturma potansiyeline sahip olduğunu kabul etti. Bu bağlamda, raporun kamuoyuna duyurulması, Türkiye’nin gelecekteki şehirleşme politikalarına yön verecek stratejik bir adım olarak görülüyor.