Yerli Sardunya Çeşitleri Geliştiriliyor

BATEM’in yeni projesiyle Güney Afrika menşeli sardunyalar, yerli gen havuzuna taşınıyor.

Projenin Başlangıcı ve Amaçları

Batı Akdeniz Tarımsal Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü (BATEM), ülkemizde dışa bağımlı olunan süs bitkisi sardunyaların yerli çeşitlerini geliştirmek üzere kapsamlı bir ıslah çalışması yürütüyor. “Sardunya Çeşitlerinin Geliştirilmesi Projesi” adıyla hayata geçirilen bu girişim, hem tarımsal ekonomiye katkı sağlamak hem de genetik çeşitliliği artırmak hedefi taşıyor.

İşleyiş Şekli ve Kullanılan Metodlar

Ziraat Yüksek Mühendisi Ercan Sallahoğlu önderliğinde, proje laboratuvar ve sera ortamlarında klasik melezleme ve seleksiyon teknikleriyle yürütülüyor. Doku kültürü, polen canlılık testleri ve hastalık direnç incelemeleri gibi modern biyoteknik yöntemler de sürece entegre edilerek, özel sektörün talep ettiği niteliklerde yerli sardunya çeşitleri oluşturulmaya çalışılıyor.

Elde Edilen İlk Sonuçlar

İki yıl süren araştırma sonunda, fiziksel özelliklerin tanımlanması, polen canlılığı, hastalık tanısı ve test çalışmaları tamamlandı. Toplam 107 genotip ve 45 ümit var birey adayı melez elde edildi. Bu genotipler, ticari çeşit, doğal tür ve yerel materyal olmak üzere üç ayrı grupta sınıflandırılarak, ülkenin süs bitkileri sektörüne kazandırılması planlanıyor.

Gelecek Vizyonu ve Tescil Süreci

Projede yapılan seleksiyon ve performans denemelerinin tamamlanmasının ardından, Türkiye’nin ilk yerli sardunya ticari çeşitleri tescil edilecek ve piyasaya sürülecek. Sallahoğlu, “Gen havuzu oluşturduk, en az üç yerli ve milli ticari çeşit geliştireceğiz. Çalışmanın tamamlanmasının ardından tescil süreci başlayacak.” şeklinde geleceğe dair umutlarını paylaştı.

Ulusal ve Uluslararası Önemi

Sardunya, Güney Afrika ve Avustralya’da doğal olarak yetişse de, Avrupa ve Türkiye başta olmak üzere dünyada yıllık milyonlarca adet kullanılmakta. Yerli çeşitlerin geliştirilmesi, dışa bağımlılığı azaltırken aynı zamanda yerli üreticilere yeni pazar ve ihracat fırsatları sunacak. BATEM’in bu alandaki öncü çalışması, Türkiye’nin tarımsal araştırma kapasitesinin artışı açısından da kritik bir adım olarak görülüyor.