Elazığ’ın 8 köşe şapkasını 26 yıldır üretiyor; geleneğin sürmesini istiyor

Elazığ’da 8 köşe şapkası, 26 yıllık bir ustanın ellerinde yaşama devam ediyor. Usta Fethi Yentur, bu eşsiz kültürel mirası gelecek nesillere aktarmak için destek bekliyor.

Elazığ’ın 8 Köşe Şapkası: Bir Gelenek

Elazığ’ın kırsal kesiminde, yüzyıllardır nesilden nesile aktarılan bir şapka türü vardır: 8 köşe kasketi. Her bir köşe, bölgenin doğruluk, yiğitlik, mertlik, çalışkanlık, cömertlik, dürüstlük, alçak gönüllülük ve misafirperverlik gibi temel değerlerini temsil eder. Şapkanın şekli, dikiş tekniği ve kullanılan yün ya da pamuklu kumaş, bölgenin iklim koşullarına ve estetik anlayışına göre şekillendirilmiştir.

Bu eşsiz tasarım, sadece bir başlık aksesuvarı olmaktan öte, Elazığ’ın sosyal dokusunun bir yansımasıdır. Şapka, düğünlerde, resmi törenlerde ve köy toplantılarında gururla takılır; her bir köşe, takanın karakterini ve kökenini hatırlatır.

Usta Fethi Yentur’un Hikayesi

53 yaşındaki Fethi Yentur, 26 yıldır bu geleneksel şapkaları elden geçirmektedir. “Bizim mesleğimiz bir nesil kalmadı, son kalan ustayız. Şapkanın her köşesi, Elazığ halkının bir özelliğini taşır” diyerek sorumluluğunun bilincinde olduğunu vurguluyor. Yentur, atölyesinde hâlâ el işi dikiş makineleri ve eski tip iğnelerle çalışıyor; modern makineler ne kadar hızlı olsa da, bu şapkanın ruhunu sadece geleneksel yöntemlerle aktarabiliyor.

Yıllar içinde şapkanın yapım süreci yavaş yavaş standartlaşmış olsa da, her bir parça hâlâ tek tek elle ölçülüp kesilir. Yentur, “Bir şapkanın dört köşesi bir gün eksik kalırsa, bütün anlamı bozulur” diyerek işine gösterdiği özeni dile getiriyor.

Köşelerin Anlamları ve Sembolizmi

Şapkanın sekiz köşesi, Elazığ’ın kültürel kimliğini şu şekilde özetler:

1. Doğruluk: Açık sözlülük ve dürüst iletişim.
2. Yiğitlik: Cesaret ve kahramanlık ruhu.
3. Mertlik: Adalet duygusu ve onur.
4. Çalışkanlık: Emek ve üretkenlik.
5. Cömertlik: Paylaşım ve yardımlaşma.
6. Dürüstlük: Vicdan ve güvenilirlik.
7. Alçak Gönüllülük: Mütevazılık.
8. Misafirperverlik: Konukseverlik.

Bu anlamlar, şapkanın yalnızca bir kıyafet değil, aynı zamanda bir toplumsal eğitim aracı olduğunu gösteriyor. Şapka takan kişi, bu değerleri hatırlayarak günlük yaşamına yön verir.

Gelecek Nesillere Yönelik Beklentiler

Yentur, “8 köşeli şapka Elazığ’ı temsil ediyor. Ancak gençlerimiz bu geleneği öğrenmek istemediği sürece yok olur” diyerek endişelerini dile getiriyor. Üniversiteler, belediyeler ve halk eğitim merkezlerinden destek beklediğini belirten usta, çıraklık programları ve kültür atölyeleri aracılığıyla yeni nesillere bu sanatı öğretmeyi amaçlıyor.

Yentur’un önerdiği destek paketinde; maddi yardım, atölye ekipmanının yenilenmesi, şapka tasarımlarının sergilenmesi ve turistik tanıtım çalışmaları yer alıyor. Böylece hem yerel ekonomiye katkı sağlanacak hem de Elazığ’ın kültürel mirası ulusal ve uluslararası alanda tanıtılacak.

Şapkanın Tanıtımı ve Ünlü Sahipleri

Yentur, şapkanın yalnızca yerel halk arasında değil, ülke çapında tanınan isimler arasında da popüler olduğunu belirtiyor. “Elazığ valimiz Çetin Oktay Kaldırım, misafirlerine bu şapkayı hediye ediyor, ‘Gakgoşluk sertifikası’ veriyorduk” diye anlatıyor. Şapka, ünlü şef Danilo, komedyen Beyazıt Öztürk, milletvekilleri ve hatta Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’a hediye edilmiş.

En ilgi çekici örneklerden biri, Amerika’daki Türk Evi’ndeki Slovenya Başkanı’nın eşi tarafından şapkanın takılması. Bu olay, şapkanın uluslararası bir ilgi görmesini sağlamış ve Yentur’un “amacımız sekiz köşeli kasketin yayılması” hedefini doğrulamıştır.

Günümüzde sosyal medyada #Elazığ8Köşe etiketiyle paylaşılan fotoğraflar, gençlerin bu geleneğe yeniden ilgi göstermesini tetikliyor. Yentur, “Gelecek nesillerin bu şapkayı sadece bir aksesuar olarak değil, bir kimlik olarak benimsemesini istiyoruz” diyerek umutlu bir mesaj veriyor.