
Tokyo’da düzenlenen birinci Orta Asya‑Japonya Zirvesi, bölge ülkeleri ile Japonya arasında ekonomik, bilimsel ve kültürel işbirliğinin derinleştirilmesi hedefiyle kritik bir adım olarak değerlendirildi. Zirveye katılan liderlerin ortak mesajı, karşılıklı faydaya dayalı uzun vadeli projelerle bölgenin kalkınmasını hızlandırmak yönündeydi.

Özbekistan Cumhurbaşkanı Şevket Mirziyoyev, konuşmasında “Orta Asya’nın zengin doğal ve insan kaynaklarını Japonya’nın sanayi ve teknoloji potansiyeliyle birleştirerek karşılıklı olarak birbirini tamamlayıcı ve güçlendirici sonuçlar elde edebileceğimize inanıyorum.” diyerek işbirliğinin temellerini vurguladı. Mirziyoyev, Japonya’nın 20 yıl önce C5+1 diyaloğunu başlatan ilk ülke olmasını tarihsel bir referans noktası olarak gösterdi.
Mirziyoyev, bölgenin tarihî bağlarını da hatırlatarak, “Büyük İpek Yolu döneminden beri Japonya ile ticari ve kültürel bağlarımız gelişiyor; benzer gelenek ve görenekler, ortak manevi değerler bu işbirliğinin sağlam temellerini oluşturuyor” şeklinde konuştu.
Japonya, Orta Asya’nın stratejik konumunu ve enerji, altyapı, ulaşım koridorlarındaki potansiyelini uzun zamandan beri izliyor. Mirziyoyev, bu bağlamda, “Doğal kaynaklar zengini Orta Asya, dünya ticaret yollarının kavşağında yer alıyor ve Japonya’nın bölgedeki aktif rolü, iki taraf için de yeni fırsatlar yaratıyor” ifadesini kullandı.
Bu çerçevede, Japonya Başbakanı’nın bölgeyle stratejik ilişkileri güçlendirme kararlılığı, liderler tarafından alkışlandı ve ortak çabalarla yeni başarılara ulaşılacağına dair umutlar dile getirildi.
Mirziyoyev, iki yılda bir düzenlenecek bir zirve serisinin önerisini sundu ve ilk toplantının Özbekistan’da gerçekleşmesi için hazır olduklarını belirtti. Ayrıca, “Orta Asya‑Japonya 2040” adıyla bir işbirliği stratejisi geliştirileceğini, sürdürülebilir kalkınma, enerji altyapısı modernizasyonu, bilim‑teknoloji ve eğitim alanlarında özel programların hayata geçirileceğini açıkladı.
Bu vizyon çerçevesinde, Japon finans kuruluşlarının Orta Asya’daki ticaret, yatırım ve altyapı projelerine desteklerini genişletecekleri duyuruldu. Mirziyoyev, “Eğitim bakanları ve üniversite rektörleri arasındaki işbirliğini güçlendirmek için önümüzdeki yıl Özbekistan’da bir forum düzenleyeceğiz” diye ekledi.
Zirve, dünya siyasetinde artan jeopolitik gerilimler ve büyük güçler arasındaki güven eksikliği bağlamında gerçekleşti. Mirziyoyev, bu ortamda barış ve istikrarı korumanın önemine değinerek, “Orta Asya‑Japonya işbirliği, bölgesel istikrarı pekiştirmek ve küresel ekonomik entegrasyonu derinleştirmek için kritik bir araçtır” dedi.
Sonuç olarak, liderler ortak bir platformda buluşarak, hem bölgesel hem de küresel ölçekte yeni bir işbirliği dönemi başlatmayı hedefliyor. Bu zirve, Orta Asya ülkelerinin ekonomik çeşitlenmesi ve Japonya’nın Asya‑Pasifik stratejisindeki rolünü güçlendirmek açısından bir dönüm noktası olarak görülüyor.