Diyabetlilere Yapay Zeka Destekli Uygulama

Erzurum’da Tip 1 diyabet hastalarının karbonhidrat sayımı ve insülin dozu hesaplamasını fotoğraf üzerinden yapan yapay zeka destekli mobil uygulama hayata geçirildi.

Projenin Kökeni ve Geliştirici Ekibi

Erzurum’da Atatürk Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü’nden yeni mezun Samet Can Akbulut, sağlık meslek lisesi geçmişi sayesinde araştırma hastanesinin endokrinoloji servisinde hemşire olarak çalışmaktadır. Lisans bitirme projesi kapsamında, Tip 1 diyabet hastalarının günlük yaşamda karşılaştığı karbonhidrat sayımı ve insülin dozu belirleme zorluklarını çözmek için pratisyen hekim Hümeyra Ören ile ortak bir çalışma başlattı.

Bu çalışmanın danışmanı Doç. Dr. Deniz Dal, öğrencisinin klinik deneyimlerini sosyal sorumluluk projesi çerçevesinde teknolojiyle buluşturmak istediğini belirtti. Proje sonunda, DiaAssist adını verdikleri mobil uygulamayı geliştirdiler.

Uygulamanın Çalışma Prensibi

Uygulama, kullanıcının yemeğin fotoğrafını yapay zeka tabanlı görüntü işleme modülüne yüklemesiyle başlar. Model, yiyeceği tanıyarak içerdiği toplam karbonhidrat miktarını saniyeler içinde belirler. Ardından kullanıcı kan şekeri seviyesini girer; sistem, standart insülin doz hesaplama formüllerini otomatik olarak uygular ve ekranda önerilen insülin miktarını gösterir. Bu süreç, okuma‑yazma bilmeyen, teknoloji okuryazarlığı sınırlı ve dört işlem becerisi olmayan hastalar için büyük bir kolaylık sağlar.

TEKNOFEST Başarısı

DiaAssist, 2024 TEKNOFEST’te TÜBİTAK tarafından düzenlenen 2242 kodlu Üniversite Öğrencileri Araştırma Proje Yarışmaları’nın sağlık kategorisinde Türkiye üçüncülüğünü kazandı. Jüri, projenin hem yenilikçi hem de toplum sağlığına doğrudan fayda sağlayan yönünü vurguladı. Başarı, projenin sadece akademik bir çalışma olmadığını, gerçek dünya problemlerine pratik çözüm sunduğunu gösterdi.

Gelecek Planları ve Patent Süreci

Doç. Dr. Dal, uygulamanın hem Android hem de iOS platformlarında yayınlanacağını ve kullanıcı sayısının önümüzdeki yıl içinde 10.000’i aşması hedeflendiğini söyledi. Ayrıca, projenin yüksek doğruluk oranları sayesinde bir patent başvurusu hazırlanıyor; bu da uygulamanın tescilli bir teknoloji olarak korunmasını sağlayacak. Uzmanlar, benzer bir çözümün hâlâ literatürde bulunmadığını ve DiaAssist’in diyabet yönetiminde çığır açabilecek bir adım olduğunu belirtiyor.

Klinik Gözlemler ve Hasta Geri Bildirimleri

Akbulut, endokrinoloji servisinde gözlemlediği sorunları doğrudan projeye yansıttı. Hastalar, özellikle yemek öncesi karbonhidrat değerlerini bulmak ve doğru insülin dozunu hesaplamakta zorlanıyorlardı. DiaAssist sayesinde bu süreç otomatikleşti ve hastalar, “saniyeler içinde sonuç alabiliyorum, artık tahmin yürütmek zorunda değilim” şeklinde olumlu geri bildirimde bulundu. Uygulamanın, uzun vadede kan şekeri kontrolünün daha istikrarlı olmasına katkı sağlayacağı öngörülüyor.