
Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumu (TKDK) tarafından yürütülen IPARD (Integrated Programme for Agricultural Research and Development) Programı, LEADER (Liaison Entre Actions de Developpement de l’Economie Rurale) Yaklaşımıyla kırsal kalkınmayı yerelden planlamayı amaçlıyor. Bu model, bölge paydaşlarının kendi Yerel Kalkınma Stratejilerini oluşturup hayata geçirmelerini sağlayarak, karar alma süreçlerine doğrudan katılımı teşvik ediyor.

Samsun’da Ayvacık, Asarcık, Alaçam‑Yakakent, 19 Mayıs, Salıpazarı, Ladik, Kavak ve Havza; Sinop’tan ise Gerze ilçesine ait Yerel Eylem Grupları (YEG) hazırladıkları Yerel Kalkınma Stratejileri ile başvurularını sundular. Değerlendirme Komitesi’nin titiz incelemesi sonucunda, Samsun’daki 8 grup ve Sinop’taki 1 grup tamamen destek kapsamına alındı.
Bu 9 YEG’e toplam 128 milyon TL hibe tahsis edilmesi planlanıyor. Kaynakların en az 150 milyon TL’ye ulaşması hedefi, yerel paydaşların katkıları ve ek fonlarla sağlanacak. IPARD III dönemiyle birlikte programın kapsamı 81’e yükseltilirken, yeni kurulan YEG dernekleri de başvuru yapma hakkı kazandı.
Finansman, Avrupa Birliği ve Türkiye Cumhuriyeti tarafından karşılanıyor; program yönetimini Tarım ve Orman Bakanlığı’nın Tarım Reformu Genel Müdürlüğü yürütüyor. Başvuruların alınması, sözleşme imzaları ve ödeme taleplerinin denetimi ise TKDK sorumluluğunda gerçekleşiyor. Üç ayda bir yapılan ödeme talepleri, idari ve yerinde kontrollerin ardından karşılanıyor; proje süresi sonunda ise beş yıllık izleme süreciyle sürdürülebilirliği sağlanıyor.
Yerel Eylem Grupları, 2026 yılında faaliyete başlayıp 2030 yılına kadar IPARD kapsamında finanse edilecek. Bu dönemde, yetenek kazandırma faaliyetleri, küçük ölçekli projeler ve bölgesel önceliklere uygun yatırımlar gerçekleştirilecek. Bölge ekonomisinin canlanması, tarımsal verimliliğin artırılması ve genç nüfusun kırsal alanlarda istihdam edilmesi, bu desteklerin ana hedefleri arasında yer alıyor.
Programın yerel katılım odaklı yapısı, Samsun ve Sinop gibi Karadeniz kıyı illerinin sürdürülebilir kalkınma yol haritasına yeni bir ivme kazandırıyor. Uzmanlar, bu tür yerelden hareket eden modellerin ülke genelinde çoğaltılmasının, kırsal bölgelerin sosyo‑ekonomik dengesini güçlendireceğini vurguluyor.