Elazığ’da Havyar Üretim Üssü Kuruluyor

Elazığ’da Keban Baraj Gölü’nde 4 çeşit mersin balığı yetiştirilen tesis, 2029’da 150 ton havyar üretmeyi planlıyor.

Yeni bir havyar üretim üssü ortaya çıkıyor

Elazığ’ın Muratcık köyü sınırları içinde yer alan Keban Baraj Gölü’nde, özel sektörün yatırımıyla 4 yıl önce faaliyete geçen tesis, 2 500 ton su kapasitesiyle 4 farklı mersin balığı (huso huso, Rus, İran ve sterlet) türünü yetiştiriyor.

Tesis, balıkların 6 yaşına kadar ulaştığında ultrason ile cinsiyet tespiti yapıyor; dişi bireyler ayrı kafeslerde tutularak çip takılıyor ve gelişim süreçleri detaylı olarak izleniyor.

Bu çipler, balığın yüzgeçlerine yerleştirilen mikroçipler sayesinde her bir balığın büyüme hızı, beslenme durumu ve sağlık göstergeleri anlık olarak raporlanabiliyor. Çip ve yumurta dedektörü adı verilen iğne yardımıyla, balıkların yumurta olgunlaşma aşamaları “biopsy cannula” yöntemiyle kontrol edilerek havyar kalitesi güvence altına alınıyor.

2028 yılında ilk deneme üretiminde 50 ton siyah havyar alınması planlanırken, 2029’da bu miktarın 150 tona çıkarılması hedefleniyor. Bu rakam, dünya genelindeki toplam havyar üretiminin yalnız 750 ton olduğu bir piyasada Türkiye’yi öncü konuma taşıma potansiyeli taşıyor.

Tesis yetkilisi Sinan Radsin, “Dünya çapında huso huso cinsi mersin balığından elde edilen siyah havyarın kalitesiyle birinci sırada yer alıyoruz” diyerek, ürünün uluslararası kalite standartlarını karşıladığını vurguladı.

Balıkların havuara hazır olduğu dönem, ultrason ve iğne kontrolleriyle üç aşamadan geçiyor; üçüncü aşamaya geldiğinde balıklar havyarın 3. dönemine giriyor ve dördüncü aşamada havyar siyaha dönerek tüketime hazır hâle geliyor.

Su kalitesi, oksijen seviyesi ve sıcaklık-dengesi açısından Keban Baraj Gölü’nün avantajları, merasın (mersin balığının) 11‑12 yaşındaki havyar aşamasına normalden çok daha erken ulaşmasını sağlıyor. Bu sayede, havyarın erken olgunlaşması ve yüksek verim elde edilmesi mümkün oluyor.

Bu yıl tesis, yetiştirdiği erkek mersin balıklarından 100 ton balık eti ihracatı gerçekleştirdi. Avrupa, Amerika ve Asya pazarlarında büyük talep gören bu ürün, Türkiye’nin deniz ürünleri ihracatında yeni bir kalibre oluşturuyor.

Radsin, “2029’da sadece huso huso ve Rus mersin balığından olmak üzere 150 ton havyar üretmeyi hedefliyoruz. Bu, Türkiye’yi dünyada havyar üretiminin öncü ülkelerinden biri hâline getirecek” şeklinde hedeflerini yineledi.

Projenin ekonomik etkileri, bölgeye istihdam, yan sanayi ve turizme de katkı sağlayacak. Uzmanlar, havyarın yüksek katma değerli bir ürün olarak, Elazığ ve Doğu Anadolu’nun kalkınma stratejilerinde yeni bir kilometre taşı olabileceğini belirtiyor.