Zelenskiy, ABD ile 20 Maddelik Barış Planını Açıkladı

Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, ABD ortaklığıyla Rusya ile savaşı sonlandırmayı amaçlayan 20 maddelik barış planını açıkladı.

Planın Genel Çerçevesi

Ukrayna’nın savaş yorgunluğu, uluslararası diplomasinin yeni bir döneme girdiğinin sinyalini veriyor. Başkan Zelenskiy, Washington ile yürütülen gizli görüşmelerin ardından, “barışın kalıcı olması için kapsamlı bir çerçeveye ihtiyacımız var” diyerek 20 maddelik bir taslak ortaya koydu. Bu taslak, sadece askeri ateşkes değil, aynı zamanda güvenlik garantileri, ekonomik yeniden inşa ve bölgesel işbirliğini de içeriyor.

20 Maddelik Barış Planının Detayları

1. Ukrayna’nın egemenliğinin tam anlamıyla yeniden teyit edilmesi. Bu madde, toprak bütünlüğünün korunmasını ve uluslararası tanınmasını güvence altına alıyor.

2. Ukrayna ve Rusya arasında saldırmazlık anlaşması ve anlaşmanın uygulanmasını izlemek için bir denetim mekanizması oluşturulması.

3. Ukrayna’nın güçlü güvenlik garantileri alması; NATO ve ABD’nin stratejik koruma taahhütleri.

4. Ukrayna Silahlı Kuvvetleri’nin personel sayısının barış döneminde 800 bin ile sınırlandırılması.

5. ABD, NATO ve Avrupa ülkelerinin, NATO’nun kurucu anlaşmasındaki beşinci maddeye benzer karşılıklı savunma hükümleri içeren güvenlik garantileri sağlaması.

6. Rusya’nın Avrupa ve Ukrayna’ya yönelik saldırmazlık politikasını resmi bir belgeyle taçlandırması.

7. Ukrayna’nın belirli bir tarihte Avrupa Birliği (AB) üyesi olması ve kısa vadede AB pazarına ayrıcalıklı erişim elde etmesi.

8. Ukrayna’ya yönelik kapsamlı bir küresel kalkınma paketi hazırlanması.

9. Ukrayna’nın yeniden inşası için 800 milyar dolarlık fon tahsisi.

10. ABD ile serbest ticaret anlaşması sürecinin hızlandırılması.

11. Ukrayna’nın Nükleer Silahların Yayılmasını Önleme Antlaşması (NPT) kapsamında nükleer silahsız bir devlet olarak kalacağını teyit etmesi.

12. Zaporijya Nükleer Santrali’nin ortak yönetimi ve kar paylarının eşit dağıtılması önerisi; Rusya’nın katılımı henüz netleşmedi.

13. Ukrayna ve Rusya’nın eğitim, kültür ve azınlık hakları alanında hoşgörüyü artırıcı programlar başlatması.

14. Donetsk, Lugansk, Zaporijya ve Herson bölgelerinde ateşkes sağlanması; Rusya’nın belirli bölgelerden çekilmesi ve serbest ekonomik bölge önerisi.

15. Gelecekteki toprak düzenlemelerinin güç kullanılarak değiştirilmemesi taahhüdü.

16. Rusya’nın Dinyeper Nehri ve Karadeniz’i ticari amaçlarla sınırlı kullanmasına izin verilmesi; Kinburn Yarımadası’nın askerden arındırılması.

17. İnsani yardım komitesinin kurulması, savaş esirlerinin takası ve sivil tutukluların serbest bırakılması.

18. Anlaşma imzalandıktan sonra Ukrayna’nın en kısa sürede seçimlere yönelmesi.

19. Anlaşmanın hukuki bağlayıcılığı; bir “Barış Konseyi”nin (ABD Başkanı’nın başkanlık edeceği) denetimi ve ihlallerde uygulanacak yaptırımlar.

20. Tüm tarafların mutabakata varmasıyla ateşkesin derhal yürürlüğe girmesi.

Uluslararası Tepkiler ve Beklentiler

Planın açıklanmasının ardından Avrupa, NATO ve Birleşmiş Milletler temsilcileri olumlu karşılık verdi; ancak bazı analistler, özellikle Rusya’nın tepkisinin belirsizliğinin sürecin seyrini etkileyebileceğini vurguluyor. “Barış sadece askeri ateşkesle değil, aynı zamanda ekonomik ve toplumsal yeniden yapılanma ile mümkün olacak” diyen uzmanlar, 800 milyar dolarlık fonun şeffaf yönetilmesi gerektiğini hatırlatıyor. Bu kapsamlı plan, bölgedeki istikrarın yeniden tesis edilmesi ve Avrupa’nın güvenlik mimarisinin yeniden şekillendirilmesi açısından kritik bir adım olarak görülüyor.