
BTK (Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu) tarafından yürürlüğe konulan yeni düzenleme, kesi̇ntisiz bir yıl boyunca şebeke sinyali almayan tüm cep telefonlarının IMEI numaralarının pasif hâle getirileceğini kesin bir dille duyurdu. Bu süreç, 31 Aralık 2025 tarihine kadar devam edecek ve 1 Ocak 2026’dan itibaren etkilenmiş cihazlar tamamen iletişimsiz kalacak.
Kaynak verilere göre, yaklaşık 3 milyon cep telefonu bu kritere takılıyor. Kullanıcıların cihazlarını hâlâ aktif tutabilmeleri için yıl sonundan önce en az bir kez şebekeye bağlanmaları, yani bir baz istasyonu üzerinden sinyal almaları gerekiyor.
2024’te yürürlüğe giren mevzuata göre, BTK’nın veri tabanında hâlâ kayıtlı olan ancak aralıksız bir takvim yılı boyunca bir SIM kart ya da herhangi bir operatör sinyali almayan telefonlar otomatik olarak “kullanılmayan cihaz” sınıfına alınıyor. Bu cihazların IMEI’leri aktif veri havuzundan çıkarılarak pasif havuza aktarılıyor.
Pasif hâle gelen bir telefon, fiziksel olarak çalışıyor olsa bile arama, SMS ve mobil internet gibi temel hizmetlere erişemez. Üstelik 2026 itibarıyla bu cihazlara yeni bir SIM kart takılsa bile şebeke ile iletişim kuramaz; “kayıtsız” statüsü nedeniyle sistem tarafından reddedilir.
1. Telefonu Açın: Sadece güç düğmesine basmak yeterli değil; cihazı tamamen açıp başlatmanız gerekir.
2. Aktif Bir SIM Kart Takın: Geçerli bir operatör kartı yerleştirilmeli ve telefonun şebekeye bağlanması sağlanmalıdır.
3. Sinyal Alın: En az bir kez, ideal olarak birkaç kez, baz istasyonu üzerinden sinyal alındığından emin olun. Bu, BTK’nın sistemine cihazın “aktif” olduğunu bildirir.
4. Kontrol Edin: e‑Devlet üzerinden “IMEI Durumu” sorgulaması yaparak telefonunuzun pasif hâle geçip geçmediğini kontrol edebilirsiniz.
5. Gerekirse Başvuru Yapın: Eğer telefonunuz pasif hâle geldiyse, e‑Devlet üzerinden “IMEI Yeniden Aktifleştirme” başvurusu yapmanız zorunludur. Başvuru sürecinde kimlik doğrulama ve ek belge sunumu gerekir.
Hazine ve Maliye Bakanlığı, 2026’da yurt dışından getirilen cep telefonları için IMEI kayıt ücretini 57.241 TL olarak belirledi. Bu rakam, 2025 yılında uygulanan 45.614 TL’nin %25’ten fazla artışı anlamına geliyor.
Ücretteki bu artış, özellikle yüksek fiyatlı akıllı telefon satın almayı planlayan vatandaşlar ve ikinci el piyasasındaki satıcılar için ek bir maliyet oluşturacak. Kayıt ücreti, cihazın Türkiye’ye resmi olarak kaydedilmesi ve şebeke erişiminin sağlanması için zorunlu bir ödeme olacak.
Telekomünikasyon sektörü temsilcileri, yeni düzenlemenin şebeke verimliliği ve kayıt yönetimi açısından önemli bir adım olduğunu belirtiyor. Ancak, özellikle düşük gelirli kullanıcılar ve eski telefon sahipleri için ek bir mali yük oluşturduğuna dair eleştiriler de mevcut.
Uzmanlar, “Kullanıcıların telefonlarını bir kez bile olsa aktif hâle getirmeleri, uzun vadede cihaz ömrünü uzatır ve gereksiz atık oluşumunu önler” şeklinde uyarıyor. Ayrıca, pasif hâle gelen telefonların yeniden aktifleştirilmesi için ek prosedürler ve zaman alıcı başvurular gerektiği hatırlatılıyor.
Bu düzenlemenin 2026 sonrası teknoloji piyasasında daha şeffaf bir IMEI takibi ve daha az kaçak cihaz sorunu yaratması bekleniyor. Öte yandan, yüksek kayıt ücreti sayesinde devletin ek bir gelir kaynağı elde etmesi ve yerli üretimin teşvik edilmesi hedefleniyor.
Telefon kullanıcıları, geri sayım süresi içinde gereken adımları atmazlarsa cihazlarını tamamen kaybedebilir; bu da hem bireysel hem de toplumsal maliyetleri artıracaktır.
