Ekran Bağımlılığı Zihin Sağlığını Tehdit Altına Sokuyor

Ekran Kullanımının Zihinsel Etkileri

Doç. Dr. Ahmet Onur Keskin, Antalya’da düzenlenen bir sağlık kongresinde yaptığı açıklamalarda, çocuk ve gençlerin aşırı ekran maruziyetinin dikkat eksikliği, öğrenme güçlüğü ve zihinsel kapasite kaybına yol açtığını belirtti. Uzman, “Ekran süresi 2 saatin üzerisine çıktığında, beyin gelişiminde kritik bir yavaşlama görülür. Bu durum, özellikle okullarda başarıyı doğrudan etkileyen bir faktör haline geliyor” ifadelerini kullandı.

Keskin, yapılan uluslararası araştırmalara dayanarak, ekran bağımlılığına sahip gençlerde yüz yüze sosyal etkileşimin %40 oranında azaldığını, bunun da duygusal zekâ gelişimini gerilediğini söyledi.

Sağlık Riskleri ve Kronik Hastalıklar

Uzman, ekran süresinin uzun vadeli sağlık risklerine de değindi. Diyabet ve hipertansiyon gibi kronik hastalıkların, uzun saatler boyunca oturarak ve göz yorgunluğu ile birlikte beyin yaşlanmasını hızlandırdığı vurgulandı. “Yüksek kan şekeri seviyeleri ve kontrolsüz tansiyon, Alzheimer ve demans gelişim riskini iki katına çıkarıyor” diye ekledi.

Ayrıca, sigara, alkol ve diğer bağımlılıkların beyin sağlığına ek bir yük getirdiği, bu faktörlerin bir araya geldiğinde gençlerin nörolojik hastalıklara yakalanma ihtimalinin %25’e kadar çıkabildiği bildirildi.

Kafa Travması ve Acil Müdahale

Kafa travması geçiren bireylerde bilinçsiz müdahalenin felç ve ölüm riskini artırdığına dikkat çeken Keskin, “Kaza sonrası hemen profesyonel sağlık ekiplerini çağırmak, uzun vadeli beyin hasarını önlemenin en etkili yoludur” dedi. Özellikle spor ve oyun alanlarında çocukların korunması için güvenlik önlemlerinin artırılması gerektiği vurgulandı.

Koruyucu Yaşam Tarzı ve Öneriler

Keskin, beyin sağlığını korumak için üç temel öneride bulundu:

1. Düzenli Fiziksel Aktivite: Günde en az 30 dakikalık yürüyüş veya hafif egzersiz, beyin damarlarını güçlendirir.

2. Dijital Detoks: Haftada bir gün ekransız geçirilen süre, bilişsel fonksiyonların yenilenmesine yardımcı olur.

3. Sosyal ve Zihinsel Aktiviteler: Kitap okuma, bulmaca çözme ve yüz yüze sohbetler, sinir hücrelerinin bağlarını güçlendirir.

Uzman, ayrıca ailelerin çocukların ekran süresini günlük 1-2 saatle sınırlamasını, ebeveyn kontrol yazılımlarıyla izleme yapmasını ve okul ile iş birliği içinde farkındalık kampanyaları düzenlemesini önerdi.

Son olarak, Sağlık Bakanlığı’nın sağlıklı yaşlanma ve beyin sağlığı projelerinin artırılması, toplumsal bilinçlenmeyi ve erken tanı imkanlarını geliştirecektir. Bu tür politikalar, gelecekteki nesillerin zihinsel kapasitelerini korumak adına kritik bir adımdır.