İsrail, Somaliland’ı Resmi Olarak Ülke İlan Etti: Bölgesel ve Küresel Çalkantılar Başladı

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, Somaliland’ı bağımsız bir ülke olarak tanıdığını duyurdu; bu adım, bölge ülkeleri tarafından sert bir şekilde eleştirildi.

İsrail’in Sürpriz Kararı

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, Somaliland’ın “bağımsız ve egemen bir ülke” olarak tanındığını sosyal medyada ilan etti. “İsrail, tarım, sağlık, teknoloji ve ekonomi alanlarında kapsamlı iş birliği yoluyla Somaliland Cumhuriyeti ile ilişkilerini derhal genişletmeyi planlamaktadır” şeklindeki açıklaması, ülkenin bu konuda ilk adımı attığını vurguladı.

Netanyahu, Dışişleri Bakanı Gideon Saar’ın katılımıyla Somaliland’ın sözde Cumhurbaşkanı Abdurrahman Muhammed Abdullah ile karşılıklı bir bildiri imzaladığını belirtti. Bildirinin, ABD Başkanı Donald Trump’ın girişimiyle imzalanan İbrahim Anlaşmaları’nın ruhuna uygun olduğu iddia edildi.

Bölgesel Tepkiler ve Kınama

Mısır Dışişleri Bakanlığı, Türkiye, Somali ve Cibuti’nin bu kararı “tamamen kınadığını” duyurdu. Mısır Dışişleri Bakanı Badr Abdelatty, Somali Dışişleri Bakanı Abdisalam Abdi Ali ve Cibuti Dışişleri Bakanı Abdoulkader Houssein Omar ile telefon görüşmesi gerçekleştirildi ve Somali’nin birliğine, egemenliğine ve toprak bütünlüğüne tam destek verildiği vurgulandı. “Somali egemenliğine zarar verecek tek taraflı eylemler kabul edilemez” şeklinde bir ifade de yer aldı.

Somaliland’ın Uluslararası Konumu

1991’de Somali’den tek taraflı ayrıldığını ilan eden Somaliland, hâlen hiçbir ülke tarafından tam bir devlet olarak tanınmıyor. Bununla birlikte, İngiltere, Etiyopya ve Birleşik Arap Emirlikleri gibi bazı ülkeler Somaliland’da irtibat büroları bulunduruyor. Bu durum, bölgenin dış politika dinamiklerini daha karmaşık bir hâle getiriyor.

Türkiye’nin Arabuluculuk Rolü ve Bölgesel Diplomasi

Türkiye, Afrika Boynuzu’nda uzun süredir güvenilir bir arabulucu olarak öne çıkıyor. 2013’ten bu yana, Somali Federal Hükümeti ile Somaliland bölgesel yönetimi arasındaki diyalogları kolaylaştırıyor. Ayrıca, Ankara Süreci çerçevesinde Etiyopya‑Somali ilişkileri de Türkiye’nin diplomatik çabalarıyla yönlendirildi. “Bu süreç, bölgesel barış ve istikrarın sağlanmasında kritik bir kilometre taşıdır” denildi.

Milli İstihbarat Akademisi’nin (MİA) yayımladığı rapor, Türkiye’nin “Ankara Süreci”nin bölgesel krizlerin çözümünde belirleyici bir faktör olduğunu vurguladı ve 1 Ocak 2024’te Etiyopya ile Somaliland arasında imzalanan mutabakatın, Türkiye’nin arabuluculuğu sayesinde krizin aşıldığını kaydetti.

Netanyahu’nun Somaliland Cumhurbaşkanı Abdullah’ı İsrail’e resmi bir ziyarete davet etmesi ve iki lider arasındaki görüntülü görüşmenin fotoğraflarla paylaşılması, bu diplomatik hamlenin ne kadar yüksek profilli olduğunu gösteriyor. Karşıt ülkeler ise, bu adımın “tek taraflı ve uluslararası hukuka aykırı” bir girişim olduğunu belirterek, bölgedeki istikrarı tehdit ettiğini iddia ediyor.

İsrail’in bu hamlesi, hem Orta Doğu hem de Afrika Boynuzu’da yeni bir jeopolitik dinamiğin oluşmasına zemin hazırlıyor. Uluslararası toplumun nasıl bir tutum sergileyeceği, ilerleyen günlerde bölgesel ittifakların yeniden şekillenip şekillenmeyeceği merak konusu.