Acı Biberin Aşırı Tüketimi Tehlikeli

Gıda Mühendisleri, acı biberin aşırı tüketiminin stres, sinirlilik ve anksiyete gibi psikolojik sorunlara yol açabileceği konusunda uyarıyor.

Acı Biberin Aşırı Tüketimi ve Sağlık Üzerindeki Etkileri

Acı biber, Türk mutfağının vazgeçilmez bir baharatıdır; kebap, lahmacun, salata ve birçok yöresel yemekte yoğun olarak kullanılır. İçerdiği kapsaisin adlı etken madde sayesinde damakta yanma hissi oluşturur ve aynı zamanda dopamin ile endorfin salgılanmasını tetikleyerek kısa vadeli bir mutluluk hissi verir.

GIDA Mühendisleri Odası Antalya Şube Başkanı Ali Manavoğlu, acı biberin aşırı tüketilmesinin mide reseptörleri üzerinden bir stres mekanizması başlattığını ve bu durumun zamanla sinirlilik, irritabilite ve hatta anksiyete gibi psikiyatrik rahatsızlıklara dönüşebileceğini belirtti. “Aşırı şekilde tükettiğimizde, midedeki reseptörler bu acıya karşı daha yoğun bir stres yanıtı verir; bu da beyin tarafından hormon salınımını artırarak kaygı seviyesini yükseltir” dedi.

Manavoğlu’nun açıklamalarına göre, kapsaisin vücutta bir uyarı sinyali oluşturur ve bu sinyal, kortizol ve adrenalinin artmasına neden olur. Normal miktarlarda bu etki “iyi bir metabolik uyarı” olarak değerlendirilebilir; ancak günde 5‑10 adet büyük acı biberin üzerindeki tüketim, özellikle hassas mide ve sinir sistemine sahip bireylerde olumsuz sonuçlar doğurabilir.

Manav Şafak Çaylak ise pazarda acı biberin popülerliğine değinerek, “Sürekli satın alan müşterilerimiz var; birçok kişi acı biberin verdiği mutluluk hissi nedeniyle düzenli olarak tüketiyor” şeklinde konuştu. Çaylak, tüketicilerin çoğunluğunun bu baharatı “lezzet ve keyif” amacıyla aldığını, ancak bilinçli bir miktar sınırlaması gerektiği konusunda farkındalık yaratılması gerektiğini vurguladı.

Sağlık uzmanları ise günlük kapsaisin alımının 30‑50 mg arasında sınırlanmasını öneriyor. Bu miktar, yaklaşık iki orta boy acı biber (her biri 15 mg kapsaisin) ile eşdeğerdir. Bunun üzerine “Akademik çalışmalar”, aşırı tüketimin gastrit, ülser ve irritabl bağırsak sendromu (IBS) riskini artırdığını göstermektedir.

Acı biberin faydaları da göz ardı edilmemelidir. Antioksidan özelliği, bağışıklık sistemini güçlendirme, kan dolaşımını hızlandırma ve metabolizmayı canlandırma gibi olumlu etkileri bulunmaktadır. Ancak, her şeyin fazlası zararlı olduğundan, dengeli ve ölçülü tüketim en sağlıklısıdır.

Gıda Mühendisleri Odası, tüketicileri “kapsaisin alımını dengeleyerek hem lezzeti hem de sağlığı korumaya” davet ediyor. Ayrıca, özellikle çocuklar, hamile kadınlar, mide ülseri ve kronik hastalığı olan bireylerin acı biber tüketimini sınırlamaları gerektiği hatırlatılıyor.

Özetle, acı biber mutluluk hormonu salgılatırken, aşırı miktarda tüketildiğinde stres ve anksiyete tetikleyebilir. Uzmanlar, günde iki‑üç adet orta boy biberi ideal sınır olarak belirlerken, bu sınırın üstüne çıkıldığında uzun vadeli psikolojik ve fizyolojik etkilerin ortaya çıkabileceğini belirtiyor.