Yozgat’ta Barajdan Somon İhracı: Bozkırın Ortasından Dünya Pazarlarına Açılan Kapı

Yozgat Çekerek Barajı’nda alabalık ve somon adayı üretimi, sürdürülebilir su ürünleri politikasıyla büyüyerek Rusya, Japonya ve Avrupa’ya ihracat yapıyor.

Barajda Balıkçılık ve Üretim Kapasitesi

Yozgat’ın bozkır ortasında, tarımsal sulama amaçlı inşa edilen Çekerek Barajı ve çevresindeki göletler, yalnızca su teminiyle sınırlı kalmayıp su ürünleri yetiştiriciliği açısından da stratejik bir merkez haline geldi. Yıllık 2 000‑4 000 ton arasında başta sazan olmak üzere, ırmak balığı ve sezonuna göre gümüş balığı gibi çeşitli türler yetiştiriliyor. Baraj üzerine kurulan ağ kafes sistemi, alabalık üretimini mümkün kılıyor ve bu balıklar, Karadeniz kıyılarındaki tesislerde somon adayı olarak değerlendiriliyor.

Barajın su tutma sürecinin tamamlanmasının ardından balıkçılık, bölge halkının en önemli geçim kaynaklarından biri oldu. 2015 yılından beri Adnan Yılmaz önderliğindeki yerel tesis, alabalık üretimini artırarak 2025 yılında 225 ton somon adayı balık üretimine ulaştı. İlk yıllarda 29 tonla başlayan üretim, sadece miktar olarak değil, kalite açısından da ulusal ve uluslararası pazarlarda “Türkiye’nin en kaliteli somonları” olarak konumlandırılıyor.

İhracat Rotaları ve Pazarlar

Yozgat’tan çıkan somon adayları, öncelikle Karadeniz’deki deniz yetiştiricilik tesislerine sevk ediliyor. Burada 300‑500 gram ağırlığındaki alabalıklar, 600 gram seviyesine ulaşana kadar büyütülerek somon adayı statüsü kazanıyor. Türkiye’nin iç pazarındaki talebin yanı sıra, İngiltere, Fransa, Hollanda, Rusya, Japonya, Irak, Suriye ve İran gibi ülkeler de bu balıklara yöneliyor. Özellikle Rusya ve Japonya, yıllık 2‑3 000 ton arasında değişen tonajlarla en büyük alıcılar konumunda.

Perşembe, Samsun’daki su ürünleri işletmesinden Murat Akkaya, “Haftada beş tır Rusya’ya, üç konteyner Japonya’ya gidiyor” diyerek ihracatın hacmini vurguladı. Bu rakamlar, Yozgat’ın iç bölgelerden dışarıya değerli bir girdi sağladığını gösteriyor.

Sürdürülebilirlik ve Gelecek Planları

Yozgat Tarım ve Orman İl Müdürlüğü, 2025 yılı için canlı alabalık hasadının teknik personel gözetiminde sürdürüldüğünü duyurdu. Yetkililer, “Süreçler sürdürülebilir su ürünleri üretimi ve etkin kaynak yönetimi anlayışıyla yürütülmektedir” açıklamasını yaptı. Bu çerçevede, suyun çekilmesi ve kuraklık nedeniyle tekne balıkçılığının azalması, baraj üzerindeki kapalı sistemli üretime yönelimi hızlandırdı.

Adnan Yılmaz, kapasite artırma hedefiyle “İzin verilmesi halinde üretimimizi daha da yükseltmek istiyoruz. 225 tonluk şu anki rakam, sınır tanımıyor” şeklinde konuştu. Bölge yetkilileri, barajın enerji, sulama ve taşkın kontrolü işleviyle birlikte balıkçılık sektörünün de desteklenmesi için yeni yatırımların planlandığını belirtti.

Yerel Ekonomiye Katkısı

Balıkçılık, Yozgat’ın kırsal nüfusuna yeni istihdam fırsatları sunuyor. Ağ kafes sisteminde çalışan teknisyenler, su kalitesi uzmanları ve lojistik personeli, bölge ekonomisinin çeşitlenmesine katkı sağlıyor. Ayrıca, somon adayı üretiminin artması, yerel gıda güvenliğine olumlu bir etki yapıyor ve genç girişimcilerin su ürünleri sektörüne yönelmesini teşvik ediyor.

Bu dinamik gelişmeler, iç bölgelerdeki kalkınma stratejileri için örnek bir model oluşturuyor; bozkırın ortasında balık yetiştirilmesi, “bozkırın ortasında olmaz” diyebilenlere inat, sürdürülebilirlik ve yenilikle mümkün olduğunu gösteriyor.