2025 Yoksulluk Oranı Rekor Düşüşte: %13’e Geriledi

2025’te göreli yoksulluk oranı %13’e gerileyerek 0,6 puan azaldı, eğitim düzeyi etkili oldu.

Göreli Yoksulluk Oranının 2025’teki Gelişimi

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), medyan gelirin %50’si baz alınarak hesaplanan göreli yoksulluk oranının 2025 yılında %13’e düştüğünü duyurdu. Bu düşüş, bir önceki yıla kıyasla 0,6 puanlık bir azalmayı temsil ediyor ve ülke tarihinin en hızlı iyileşmelerinden biri olarak değerlendiriliyor. Medyan gelirin %60’ı üzerinden ölçülen yoksulluk oranı da %20,6’ya geriledi. Benzer şekilde, %40 ve %70 eş değer sınırları için de sırasıyla %6,2 ve %28,7 oranlarına ulaşılmıştır.

Eğitim Seviyesi ve Yoksulluk

Eğitim düzeyi, yoksullukla mücadelede kritik bir faktör olarak öne çıkıyor. TÜİK verilerine göre, okul bitirmeyenlerin %23,8’i, lise altı eğitimlilerin %13’ü ve lise mezunu ya da dengi olanların %7,5’i yoksul olarak sınıflandırıldı. En düşük yoksulluk oranı ise yükseköğretim mezunları arasında %2,5 seviyesinde belirlendi. Bu tablo, eğitim seviyesinin artmasıyla yoksulluk riskinin belirgin şekilde azaldığını gösteriyor.

Bölgeler Arasındaki Farklılıklar

İstatistiki Bölge Birimleri Sınıflandırması (İBBS) 2. düzeyindeki verilere göre, en yüksek göreli yoksulluk oranları %14,5 ile Tekirdağ‑Edirne‑Kırklareli (TR21) ve %14,3 ile Kastamonu‑Çankırı‑Sinop (TR82) bölgelerinde görülürken, en düşük oranlar %4,6 ile Şanlıurfa‑Diyarbakır (TRC2) ve %6,3 ile Malatya‑Elazığ‑Bingöl‑Tunceli (TRB1) bölgelerinde kaydedildi. Bu coğrafi uçurum, bölgesel kalkınma politikalarının yeniden gözden geçirilmesi gerektiğine işaret ediyor.

Tek Kişilik Hanelerde Yoksulluk Azaldı

Hanehalkı tipine göre analizde, tek kişilik hanelerde yoksulluk oranı %5,4’e gerileyerek %1,1 puan azaldı. Çekirdek ailesiz çok kişili hanehalklarında ise bu oran %3,9’a düşmüş ve %6,9 puanlık bir gerileme kaydedilmiştir. Tek çekirdek aileli hanelerde yoksulluk %12,9’a gerilerken, en az bir çekirdek aileli ve ek bireylerden oluşan hanelerde %17,5’e inmiştir.

Konut Durumu ve Borç Yükü

2025 yılında kendi konutunda yaşayanların oranı %57,1’e yükselirken, kirada oturanların oranı %27, lojmanda oturanların %0,9 ve kira ödemeden konutunda yaşayanların %15 olduğu belirlendi. Konutla ilgili problemler yaşayan nüfusun %28,8’i çatı sızıntısı, nemli duvar gibi sorunlarla karşılaşırken, %27,9’u izolasyon kaynaklı ısınma problemleriyle mücadele ediyor. Borçlu hane oranı ise %56,4’e gerileyerek hafif bir iyileşme gösterdi. Ancak hâlâ %71,8’i borç ödemelerini “az bir yük” olarak tanımlıyor, %12,9’u ise “çok ağır” bir yük olarak nitelendiriyor.

Sürekli Yoksulluk ve Gelecek Projeksiyonları

Panel verilerine dayalı sürekli yoksulluk oranı, %13,6’ya düşerek bir önceki yıla göre 0,1 puan azalmış durumda. Uzmanlar, bu düşüşün sürdürülebilir bir ekonomik büyüme ve sosyal politika entegrasyonu ile devam etmesi gerektiğini vurguluyor. Özellikle düşük eğitimli kesimlerin iş gücüne entegrasyonu, bölgesel yatırımlar ve konut iyileştirme programları, yoksullukla mücadelede kilit adımlar olarak görülüyor.