İşe alımlarda işverenler artık bu soruyu soramayacak

Avrupa Birliği, 2026’dan itibaren işverenlerin adayların önceki maaşını soramayacağını ve maaş aralıklarını ilan etmelerini zorunlu kıldığını duyurdu.

Ücret Şeffaflığı Direktifi: Kapsam ve Zaman Çizelgesi

AB, 2023/970 sayılı “Ücret Şeffaflığı Direktifi”ni 2026 yılı itibarıyla tüm üye devletlerde yürürlüğe koyuyor. Bu düzenleme kapsamında işverenler çalışanların mevcut maaş aralıklarını açıkça belirtmekle yükümlü olacak ve işe alım sürecinde önceki maaşların sorulması kesinlikle yasaklanacak.

Almanya’da Cinsiyet Ücret Farkı Nasıl Görünüyor?

Almanya’da kadınlar hâlâ saat başına ortalama %16 daha az kazanıyor. Ancak eşdeğer pozisyon ve nitelikler dikkate alındığında bu fark %6’ya düşüyor. Uzmanlar, düşük ücretli sektörlerde çalışan kadınların ve yarı zamanlı istihdamın bu farkın başlıca nedeni olduğunu vurguluyor. Direktif, bu tür sistematik eşitsizlikleri ortaya çıkararak eşit işe eşit ücret ilkesinin daha etkili bir şekilde uygulanmasını amaçlıyor.

Yeni Düzenleme İş Başvurularını Nasıl Değiştirecek?

İş başvurusunda bulunan adaylar, işe başlamadan önce maaş aralığını öğrenebilecek. İşverenler, adayların önceki maaşlarını sormak yerine, pozisyon için belirlenen minimum ve maksimum ücretleri şeffaf bir şekilde paylaşmak zorunda. Büyük şirketler ise cinsiyete dayalı ücret farklarını yıllık raporlamak ve bu raporları kamuoyu ile paylaşmak zorunda kalacak. Ücret ayrımcılığı tespit edilirse, çalışan tam ödeme talep edebilecek ve kanıt yükümlülüğü tamamen işverende olacaktır.

Resmi Açıklamalar ve İşveren Endişeleri

Eşitlik ve Eğitim Bakanı Karin Prien, direktifin “birebir uygulanacağını” ve “tüm kamu ve özel sektörde aynı standartların geçerli olacağını” belirtti. Sendikalar, bu adımın kadınların ekonomik bağımsızlığını güçlendireceğini savunurken, işverenler ise artan bürokrasi ve toplu sözleşme özgürlüğüne müdahale endişelerini dile getiriyor. Özellikle küçük ve orta ölçekli işletmeler, yeni raporlama zorunluluklarının maliyetini sorguluyor.

Şirketlerin Mevcut Tutumu ve Gelecek Beklentileri

Uluslararası danışmanlık firması Willis Towers Watson’ın yaptığı ankete göre, Almanya’daki şirketlerin %60’ı hâlâ maaş aralıklarını iş görüşmelerinde açıklamıyor. Yaklaşık %45’i ise önümüzdeki iki yılda bu uygulamayı hayata geçirmeyi planlamıyor. İşverenler, maaş pazarlıklarının artması ve çalışanların beklentilerinin yükselmesi nedeniyle potansiyel bir “maaş çarpması” (salary inflation) riskine karşı temkinli davranıyor.

AB Genelinde Beklenen Etkiler

Direktif, sadece Almanya’yı değil tüm AB üye ülkelerini kapsayacak. Uzmanlar, şeffaf maaş politikalarının uzun vadede cinsiyet ücret farkını %50’ye kadar azaltabileceğini ve çalışanların kariyer planlamasını daha gerçekçi bir temele oturtacağını öngörüyor. Ayrıca, genç nesillerin iş piyasasına daha güvenli bir adım atmasını sağlayarak iş gücü mobilitesini artırması bekleniyor.