Süt Dokunuyor Diye Hemen Laktozsuz Ürünlere Yönelmeyin!

Süt Dokunuyor Diye Hemen Laktozsuz Ürünlere Yönelmeyin!

Laktoz İntoleransı: Tanı, Genetik ve Klinik Faktörler

Clinical and Experimental Gastroenterology dergisinde yayımlanan “Laktoz İntoleransı: Tanı, Genetik ve Klinik Faktörler” başlıklı makale, dünya genelinde yaygın bir sindirim sorunu olan laktoz intoleransına ışık tutuyor. Hipolaktazi adı verilen bu durum, özellikle LCT genini etkileyen MCM6 varyantları nedeniyle yaş ilerledikçe süt şekerini (laktoz) sindiren enzim üretiminin azalmasıyla ortaya çıkıyor.

Araştırmalara göre dünya nüfusunun %75’i, Türkiye’de ise %70‑80’i bu genetik yatkınlığa sahip. Belirtiler arasında şişkinlik, gaz, karın ağrısı ve nadiren ishal bulunuyor.

Yaygın Hata: Sütü Hayattan Çıkarmak

Semptomları yaşayan birçok kişi, ilk tepkisi olarak süt ve tüm süt ürünlerini diyetlerinden tamamen çıkarmaya yöneliyor ya da bitkisel süt alternatiflerine (badem, soya, yulaf) geçiyor. Ancak bu sıfır tolerans yaklaşımı, kalsiyum, D vitamini ve protein gibi temel besin öğelerinin eksikliğine yol açarak uzun vadede osteoporoz riskini artırıyor.

Bilimsel Çözüm: Yasak Değil, Yönetim

Makalenin vurguladığı gibi, laktoz intoleransı yasaklamak anlamına gelmez; doğru miktarda ve doğru biçimde süt ürünlerini tüketmek gerekir. Uzmanlar, günde 12 gram (yaklaşık bir su bardağı süt) laktozun çoğu bireyde semptom yaratmadan tolere edilebileceğini belirtiyor. Bu miktarı diğer gıdalarla birlikte tüketmek sindirimi yavaşlatır ve rahatsızlığı azaltır.

Fermente Ürünler: Doğal Çözüm

Yoğurt ve kefir: İçerdikleri probiyotik bakteriler (Lactobacillus, Bifidobacterium) beta‑galaktosidaz enzimi üretir ve laktozu parçalar. Bu sayede yoğurt ve kefir, süte göre çok daha az semptom oluşturur.

Peynir: Özellikle uzun süre olgunlaşmış peynirlerde laktoz büyük ölçüde tüketilir; bu da peynirin laktoz intoleransı olanlar için güvenli bir seçenek olmasını sağlar.

Ekstra Beslenme İpuçları

• Kalsiyum ihtiyacını karşılamak için yeşil yapraklı sebzeler (brokoli, kale), badem ve sardalya gibi kalsiyum‑zengin gıdalar tüketilebilir.
• D vitamini takviyesi, kalsiyumun emilimini artırır; özellikle kış aylarında güneş ışığından yeterli D vitamini alınamıyorsa doktor tavsiyesi alınmalıdır.
• Etiket okurken “laktoz içermeyen” ibaresine bakın, fakat aynı zamanda kalsiyum ve protein değerlerine de dikkat edin.
• Genetik yatkınlığı öğrenmek için hidrojen nefes testi veya genetik test yapılabilir; bu, bireysel tolerans seviyesinin belirlenmesinde yardımcı olur.

Uzman Tavsiyeleri

Uzmanlar, şişkinlik şikâyeti olan kişilerin sütü tamamen bırakmak yerine, yoğurt, kefir ve eski peynir gibi fermente ürünleri diyetlerine eklemelerini, gerektiğinde düşük laktozlu süt ürünleri tercih etmelerini ve düzenli olarak kemik yoğunluğu ölçümü yaptırmalarını öneriyor.