2023 yılının sonbaharında, Aydın ve Afyonkarahisar’da eş zamanlı olarak gerçekleştirilen polis operasyonları, uzun yıllar boyunca “joker” olarak adlandırılan sahte rapor tedarikçilerini ve bu raporları kullanan emeklileri ortaya çıkardı. Operasyon sırasında yaklaşık 120 kişi gözaltına alındı, çok sayıda sahte rapor, hastane faturasına benzeyen belgeler ve iletişim kayıtları ele geçirildi.

Bu çetenin çalışma prensibi, sahte engelli raporları alabilen “joker” isimli kişileri sağlık raporu gerektiren hastanelere yönlendirmek ve raporu gerçek bir hastalık gibi belgelendirmekti. Raporlar, hastane yetkilileriyle anlaşmalı olduğu için resmi sistemde doğrulanabilir görünüyordu; bu da SGK’nın denetim mekanizmalarını atlatmalarını sağlıyordu.
Operasyonun ardından Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK), 2020‑2023 yılları arasında engelli raporuyla erken emekli olduğuna karar verilen yaklaşık 1.500 kişiyi yeniden değerlendirmeye başladı. Dosyalar yeniden açıldı, kişilerin sağlık durumları farklı hastanelerde tekrar muayene edildi ve engellilik oranları yüzde 40’ın altında olduğu tespit edilen 800 civarındaki kişiye emeklilik hakkı iptal edildi.
SGK’nın bu adımı, sadece maddi kayıpları önlemekle kalmayıp aynı zamanda emeklilik sistemine duyulan güveni yeniden tesis etmeyi amaçlıyor. Yeniden inceleme sürecinde, emeklilik maaşları geri alınarak tahsil edilmesi için icra takibi başlatıldı ve ilgili kişilere cezai işlemler uygulanması planlanıyor.
İptal edilen emeklilik maaşlarının toplam tutarı, bölgeye göre değişmekle birlikte, Aydın’da tek başına **10 milyar TL**’yi aşabilir. SGK, bu miktarın tahsilatı için icra daireleri ve adli yargı ile iş birliği içinde. Ayrıca, çete üyelerinin bir kısmına karşı hapis cezaları ve mali yaptırımlar gündeme geldi. Uzmanlar, sahte raporların önlenmesi için hastane denetimlerinin sıkılaştırılması ve raporların elektronik ortamda gerçek zamanlı doğrulama sistemlerine bağlanması gerektiğini vurguluyor.
Bu skandal, Türkiye genelinde emeklilik sisteminin kırılgan noktalarına ışık tutuyor. Sağlık Bakanlığı ve SGK yetkilileri, sahte raporların yayılmasını önlemek amacıyla e‑sağlık platformlarını entegre etmeyi, raporların dijital imzalı olmasını ve her muayenenin bağımsız bir komite tarafından onaylanmasını planlıyor. Ayrıca, vatandaşların bu tür usulsüzlükleri bildirmeleri için anonim ihbar hatları kurulması öneriliyor.
Uzmanlar, bu tür bir skandalın tekrarlanmaması için şeffaflık, teknoloji entegrasyonu ve hukuki caydırıcılığın artırılmasının şart olduğunu belirtiyor. Emeklilik maaşlarını haksız yere alan binlerce vatandaşın mağduriyeti, kamu kaynaklarının verimli kullanılmasını sağlamak adına kritik bir uyarı niteliğinde.