Maliyet Kısıntısı Hijyen İhlallerini Ateşledi: Gıda Zehirlenmesi Vakaları Çığ Gibi Büyüyor

Artan gıda enflasyonu, işletmeleri maliyetleri kısmaya itiyor; bu da sahte ürünler, hijyen eksikliği ve açık soslar gibi riskleri artırıyor. Uzmanlar, para‑gıda teması, soğuk zincir kırılması ve çapraz bulaşma konularında vatandaşları uyarıyor, şüpheli durumların Alo 174 Gıda Hattı’na bildirilmesi gerektiğini vurguluyor.

Hileli Ürünler ve Hijyen Zaafiyeti

Yüksek enflasyon ortamında bazı restoranlar ve büfeler, maliyetleri düşürmek adına kırmızı eti sakatat, soya veya kanatlı eti karıştırarak sunuyor. Ayrıca, son kullanma tarihini geçmiş etleri baharat ve soslarla maskelenerek servis etmek giderek yaygınlaşıyor. Bu tür uygulamalar, hem gıda güvenliğini hem de tüketici güvenini ciddi şekilde zedeliyor.

Personel sayısının azaltılması, temizlik sıklığını ve hijyen standartlarını düşürüyor. Özellikle müşteri akışı az olan, denetimden uzak işletmelerde çapraz bulaşma riski iki katına çıkıyor. Tarım ve Orman Bakanlığı’nın “Taklit ve Tağşiş” listelerinin güncellenmesi, bu uygulamaların önüne geçmek için kritik bir adım olarak görülüyor.

Masa Üstündeki Gizli Tehlike: Açık Soslar

Gıda mühendisleri, tüketicilerin genellikle bozuk etten korktuğunu, fakat gerçek tehlikenin soğuk zincir kırılması ve açık soslarda olduğunu belirtiyor. Fast‑food lokantalarında ve döner büfelerinde, mayonez, ketçap ve çeşitli soslar saatlerce oda sıcaklığında bekletildiğinde, Salmonella, E. coli ve Staphylococcus aureus gibi patojenlerin üremesi kaçınılmaz hâle geliyor.

Bu risk, özellikle tavuk döner gibi düşük asitli proteinlerle birlikte tüketildiğinde artıyor. Araştırmalar, açık sosların 4°C‑7°C arasında 2‑3 saat kaldığında bakteri sayısının %200‑300 artabileceğini gösteriyor.

Güvenli Gıda Tüketimi İçin Dikkat Edilmesi Gereken 5 Temel Kural

1. Para ve Gıda Teması: Siparişi hazırlayan kişi, aynı elle para ödemesi yapıp elini yıkamadan gıdaya dokunuyorsa, bu en yaygın mikrop bulaşma yoludır. El yıkama ve dezenfeksiyonun ihmal edilmesi, özellikle çiğ et ve sebzelerde ciddi enfeksiyonlara yol açar.

2. Sirkülasyon ve Müşteri Yoğunluğu: Geniş menüsü ancak düşük müşteri akışı olan mekanlar, taze ürünleri uzun süre saklamak zorunda kalır. Kalabalık ve yüksek sirkülasyonlu lokantalar, gıdaların daha hızlı tüketilmesini sağlayarak riskleri azaltır.

3. Parça Et Tercihi: Kıyma ve çekilmiş et, hileye en açık ürünlerdir. Güvenilmeyen işletmelerde gözle görülebilen bütün parça etler (ör. tavuk göğüs, biftek) tercih edilmeli, pişirme derecesi tam olarak kontrol edilmelidir.

4. Isı Kontrolü: Sıcak yemekler 60°C’nin üzerinde tutulmalı, soğuk mezeler ise 4°C altında saklanmalıdır. Ilık ortam, bakteriyel üremeyi hızlandırır; bu yüzden ısıtıcı altında sürekli sıcak tutulan yemekler ve buzdolabında soğutulan ürünler arasında denge sağlanmalıdır.

5. Fiyat Dengesi: Piyasa ortalamasının çok altında satılan et ürünleri, kalite ve hijyen konusunda şüphe uyandırır. “Ucuza” satılan ürünlerde hileli içerik ve saklama sorunları olma ihtimali yüksektir.

Şüpheli Durumda Alo 174

Gıdaya ilişkin bir şüphe oluştuğunda, Alo 174 Gıda Hattı’na başvurmak, denetim sürecinin başlatılmasını ve olası salgınların önlenmesini sağlar. Yetkililer, vatandaşların bildirimde bulunmasını “toplum sağlığını koruyan en etkili adım” olarak nitelendiriyor.