Türkiye Esnaf ve Sanatkârları Konfederasyonu (TESK), Perakende Ticaretin Düzenlenmesi Hakkındaki Kanun çalışmaları çerçevesinde zincir marketler arasında en az 500 metre mesafe bırakılması talebini resmi bir belgeyle sundu. “80‑90‑100 metrekare dükkanlar, uluslararası marketler açılıyor. Zincir market oldukları için otopark zorunluluğu getirilmesi lazım,” diyerek TESK Genel Başkan Vekili Adlıhan Dere açıklamalarda bulundu.

Dere, zincir marketlerin şehirlerin her noktasına 20’şer metre aralıklarla açılmasının, yıllardır aynı bölgede hizmet veren yerel bakkâl ve dükkanları büyük bir tehdit altına soktuğunu belirtti. “İçerisinde sadece gıda ve temizlik maddesi satması gerekirken adı üstünde market ama binlerce ürün satıyorlar. Lastik, çekme halatı, zincir, aklınıza gelen tüm hâlâ‑kâşif ürünleri burada bulabiliyoruz,” diyerek zincir marketlerin çeşitliliğinin, 415 meslek dalı ve 1580 NACE kodu olan yerel esnafı kapanma noktasına getirdiğini sözlerine ekledi.
Esnaf, uzun yıllar biriktirdiği alın teri ve emeği ile geçimini sağlarken, zincir marketlerin düşük fiyat ve geniş ürün yelpazesi karşısında rekabet edemediğini ve “onlarla eşit şartlarda yarışmamız gerektiğini” vurguladı.
TESK, zincir marketlerin açılma süreçlerine şu şartları getirmeyi öneriyor:
1. Mesafe Koşulu: Yeni bir zincir market açılmadan önce aynı bölgede mevcut bir marketten en az 500 metre uzakta olması gerekir.
2. Otopark Zorunluluğu: Zincir marketler, müşterileri ve çalışanları için yeterli otopark alanı sağlamak zorunda olmalıdır.
3. Nüfus Konjonktürü Analizi: Her yeni market açılışı, bulunduğu bölgenin nüfus ve ekonomik yapısına göre değerlendirilmelidir; özellikle köy ve kırsal alanlarda küçük bakkalların varlığı korunmalıdır.
Dere, “Bu düzenlemeler gelmezse, küçük esnafımızın kapılarını kapatmak kaçınılmaz olacak” diyerek, yasal müdahalenin aciliyetine dikkat çekti.
TESK’in bu önerisi, hem yerel esnaf örgütleri hem de bazı belediye meclislerinden destek alırken, büyük market zincirlerinin temsilcileri ise piyasa rekabeti ve tüketici hakları argümanlarıyla karşılık vermeyi planlıyor. Uzmanlar, böyle bir mesafe kuralının rekabet ortamını dengeleyebileceğini ancak uygulanabilirliğinin detaylı bir coğrafi analizle desteklenmesi gerektiğini belirtiyor.
Bu bağlamda, Perakende Kanunu’na yapılacak olası değişikliklerin önümüzdeki aylarda TBMM’ye taşınması ve kamuoyu tartışmalarının artması bekleniyor.