Aras EDAŞ Genel Müdürü Akbaş: “Kriz Senaryolarına Karşı Hazırlığımız Tamamen Yerinde”

Aras EDAŞ Genel Müdürü Fikret Akbaş, bölgesel kriz senaryoları, yeni tarifeler, kaçak-​​kayıp oranları ve dijital dönüşüm projeleri hakkında geniş kapsamlı açıklamalarda bulundu.

Abonelerin %1,5’i yeni tarifeden etkilenecek

Ocak 2026 itibarıyla yürürlüğe girecek yeni düzenleme, yıllık 4.000 kilovatsaat (ortalama aylık 333 kWh) üzerindeki tüketimi olan abonelerin devlet katkısından yararlanamamasını öngörüyor. Akbaş, bu kritere uyan abone sayısının toplam abonelerin sadece %1,5’ini oluşturduğunu vurguladı. Kalan %98,5’lik mesken aboneleri, mevcut destek mekanizmasından faydalanmaya devam edecek.

“Tüketim eşiğini geçen aboneler, sistemimizden otomatik bir mesaj alacak ve isterlerse ‘serbest tüketici anlaşması’ imzalayabilecek, isterlerse mevcut tarifede kalacaklar,” dedi Akbaş. “Bu durumda sadece faturalarında devlet desteğinin azaldığını görecekler.”

Ek olarak, ticaret işletmelerinin ortalama yıllık tüketimi 15.000 kWh, tarımsal sulama abonelerinin ise 150.000 kWh seviyelerine ulaşabiliyor. Bu rakamlar, bölgenin enerji yoğunluk haritasının şekillenmesinde kritik bir rol oynuyor.

Kriz senaryolarına hazırlıklıyız

Erzurum, Ağrı, Ardahan, Bayburt, Erzincan, Iğdır ve Kars illerinde olası kesintilere karşı detaylı senaryolar ve acil eylem planları hazırlandı. Akbaş, “Örneğin Erzurum’da bir anda tamamen elektriğin kesilmesi durumunda ekiplerimiz, yedek jeneratör ve mobil trafo birimlerini sahaya sevk eder; aynı zamanda bölgeye özel iletişim kanalları üzerinden vatandaşları bilgilendiririz,” şeklinde konuştu.

Şirket, büyük çaplı bir kesintinin genellikle üretim tarafından kaynaklandığını, kendi dağıtım ağına dair problemlerin ise daha çok lokal seviyede sınırlı kaldığını belirtti. Deprem gibi büyük afetlerde ise ayrı bir afet müdahale planı mevcut. “Geçmişte yaşanan depremlerde, elektrik dağıtımı ilk ayağa kalkan sektör oldu; çünkü ekiplerimiz hem eğitimli hem de fedakardır,” diye ekledi.

Kayıp‑kaçak oranını %44’ten %14’e düşürdük

Akbaş, şebekedeki teknik kayıplar ile kaçakların birleştirilerek “kayıp‑kaçak” olarak adlandırıldığını ve 2013 yılında %44 olan oranının bugünkü %14’e gerilediğini söyledi. “Bu, özellikle Doğubayazıt ve Patnos gibi ilçelerdeki yoğun kaçak faaliyetlerinin teknoloji yatırımlarıyla azaltılmasından kaynaklanıyor,” ifadeleriyle başarıyı vurguladı.

“Türkiye ortalamasının altında bir kayıp‑kaçak seviyesine ulaşmak, bölgesel enerji güvenliğimiz açısından büyük bir adım” dedi.

“Çalanlar hoyratça çalıyor”

Kaçak elektrik ihbarlarının gizliliği ve titiz takibi de gündemdeydi. Akbaş, “İhbar eden kişi, ekiplerimiz bile kim olduğunu bilmez; bu sayede ihbar yapan vatandaşın güvenliği sağlanır,” açıklamasında bulundu.

İhbar edilen kaçaklar, özellikle kırsal hatların alt kısmı, trafo‑pano arası kablolar ve pano‑box kilitlerinin zorla açılmasıyla gerçekleşiyor. Bu durum sadece vatandaşların güvenliğini tehdit etmekle kalmıyor, aynı zamanda şirket ve ulusal ekonomiye de büyük zararlar veriyor.

Muhtarlara özel iletişim ağı

Aras EDAŞ, müşteri memnuniyetini artırmak amacıyla 13 farklı iletişim kanalını aktif hâle getirdi. 7/24 çalışan bir çözüm merkezi, telefon, sosyal medya, canlı chat, mobil uygulama, e‑posta ve web sitesi gibi platformlarla entegre çalışıyor.

Muhtarlar için özel bir “Arimer” sistemi geliştirilmiş; bu sistem, vatandaşların sorunlarını hiyerarşik bir yapı içinde üst amirlere iletmelerini sağlıyor. Akbaş, “Bağımsız araştırma kuruluşları, Aras EDAŞ’ı 21 dağıtım şirketi arasında müşteri memnuniyeti açısından Türkiye’nin üçüncü sırasına yerleştirdi,” diyerek bu başarının sürdürülebilirliğine işaret etti.

Kış şartlarında hizmet aksamıyor

Doğu Anadolu’nun zorlu kış koşullarına karşı ekiplerin kar motosikleti, ATV ve hatta yaya ekipmanları ile sahaya sevk edildiği belirtildi. İnsansız hava araçları (İHA) ve termal kameralar sayesinde arıza tespiti ve ön bakım daha hızlı yapılabiliyor.

Akbaş, “İHA’lar sayesinde sahadaki gizli arızaları tespit ediyor, dronlarla yapılan topo‑grafik ölçümlerle hat planlamasını hızlandırıyoruz,” diyerek dijital dönüşümün önemine değindi.

Aras EDAŞ’ın sosyal sorumluluk projeleri

Şirket, bölgedeki genç istihdamını artırmak için yeni mezunları eğitim programlarından geçiriyor. Ayrıca göçmen kuşların korunduğu hatlarda çevre dostu önlemler alıyor; leylek popülasyonu için Avrupa ödüllü bir proje yürütülüyor.

Kayak sporuna ve bölgesel turizme sağlanan desteklerin yanı sıra, kırsal kesimdeki enerji altyapısının kuş göç yollarını etkilememesi için hassas düzenlemeler yapılıyor.

Kamu kurumlarıyla uyumlu çalışma

Akbaş, belediyelerle zaman zaman şebeke hatlarına zarar veren kazı çalışmalarının koordinasyonunu artırmak için yeni iletişim protokolleri geliştirdiklerini belirtti. “Biz devlet hizmeti sunuyor, vatandaşlardan topladığımız paralarla yatırımlar yapıyoruz; bu yüzden kamu kurumlarıyla iş birliğimiz güçlü,” ifadelerini kullandı.

Şarj istasyonları ve çatı‑üstü GES’ler yeni yük getiriyor

Bölgedeki elektrikli araç şarj istasyonları ve çatı‑üstü güneş enerjisi santralleri (GES), şebeke yönetiminde yeni riskler oluşturuyor. Akbaş, “Yüksek kapasiteli şarj istasyonları ve bireysel üretim tesisleri, anlık dengesizliklere yol açabiliyor; bu yüzden gelişmiş izleme ve kontrol altyapısı kuruyoruz,” dedi.

Bu dönüşüm, aynı zamanda yeni yatırım alanları ve maliyet kalemleri yaratıyor; ancak şirket, sürdürülebilir enerji yönetimini sağlamak için teknolojik çözümlere odaklanıyor.

Özelleştirmeden bu yana 12 yılda 36 milyar lira yatırım

2013’ten bu yana 36 milyar lira tutarında yatırım gerçekleştirildi. 2026 yılına kadar 7 milyar lira daha yatırım planlanıyor ve bu projeler EPDK’ya sunuldu. Akbaş, “Kesintisiz ve sürdürülebilir enerji sunmak için teknolojik kolaylıklardan yararlanıyoruz,” diyerek gelecek vizyonunu paylaştı.

Kadın mühendis sayısında %900’ün üzeri artış

İstihdam politikalarında kadın çalışanların oranı büyük bir artış gösterdi. Kadın mühendis sayısı 2014’te 7 iken bugün 72’ye ulaşmış; kadın çalışan sayısı %189 artışla 272’ye çıkmış. “Aileye ve kadına değer veriyoruz; kadınların teknik ve yönetsel pozisyonlarda daha fazla yer alması, şirket kültürümüzü zenginleştiriyor,” şeklinde konuştu.

Bu kapsamda, üniversite mezunu olmayan kadınların da teknisyen olarak istihdam edilmesi, şirketin sosyal sorumluluk anlayışının bir parçası olarak öne çıkıyor.