İran‑Kazakistan İlişkileri Güçleniyor: 7 Mutabakat Zaptı ve 3 Milyar Dolarlık Ticaret Hedefi

İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, Kazakistan ziyareti kapsamında 7 mutabakat zaptı imzalayarak iki ülke arasındaki iş birliğini geniş bir çerçeveye oturttu.

İkili Görüşmelerin Genel Çerçevesi

İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, resmi temaslar için Kazakistan’ın başkenti Astana’ya (Nursultan) geldi ve Kazakhstan Cumhurbaşkanı Kasım Cömert Tokayev ile bir araya geldi. Görüşme sonunda ortak bir basın toplantısında Pezeşkiyan, “Bölgemiz hassas ve karmaşık bir süreçten geçiyor. Uluslararası ilişkilerde tek taraflılık artıyor; ABD ve bazı Batılı ülkeler bağımsız devletlerin kimliğini ve egemenliğini hedef alıyor.” diyerek bölgesel güvenliğin önemine vurgu yaptı.

Ekonomik İş Birliği ve Ticaret Hedefleri

Pezeşkiyan, tarım, sanayi, madencilik, ulaşım, transit, bilim, kültür, yargı ve yeni teknolojiler gibi birçok alanda iş birliği imkanlarını masaya yatırdıklarını belirtti. İmzalanan belgeler, iki ülke arasındaki ticaret hacmini yüzde 40 artırarak 3 milyar dolar seviyesine çıkarmayı hedefleyen bir yol haritasının temellerini attı. Bu kapsamda Ortak Ekonomik Komisyonu’nun rolünün güçlendirilmesi, ticaret engellerinin kaldırılması ve Avrasya Ekonomik Birliği çerçevesinde serbest ticaret anlaşmasının tam uygulanması da gündemdeydi.

Güvenlik ve Bölgesel İş Birliği

Pezeşkiyan, “Bölgemiz hassas ve karmaşık bir süreçten geçiyor” diyerek, iki ülkenin Şanghay İşbirliği Örgütü (ŞİÖ), Avrasya Ekonomik Birliği (AEU) ve İslam İşbirliği Teşkilatı (İİT) gibi platformlarda ortak duruş sergilediğini vurguladı. Nükleer enerjinin barışçıl amaçlarla kullanılmasına dair ortak tutumun yanı sıra, egemenlik ve toprak bütünlüğüne saygı prensibi de iki tarafın dış politikalarında temel bir unsur olarak yer alıyor.

Kültürel ve Halklararası Etkileşim

Pezeşkiyan, İran ve Kazakistan arasında derin kültürel, tarihi ve dini bağların bulunduğunu hatırlatarak, bu bağların İpek Yolu’nun mirası üzerine kurulu olduğunu belirtti. Ortak akademik, turizm ve kültür programlarının artırılması, genç nesillerin karşılıklı anlayışını güçlendirecek. “İran ve Kazakistan ortak bir medeniyet havzasını paylaşan iki Müslüman ülkedir,” diyerek iki ülkenin kültürel ortaklıklarını vurguladı.

İmzalanan 7 Mutabakat Zaptı

Ziyaret sonunda ulaşım, transit ve lojistik, kültürel değişim programları, adli iş birliği, sağlık hizmetleri, diplomatik temaslar ve medya alanlarını kapsayan toplam 7 mutabakat zaptı imzalandı. Bu anlaşmalar, Tahran‑Astana ilişkilerinin geleceğine “olumlu bir tablo” çizdi ve iki ülkenin stratejik ortaklıklarını resmi bir zemine oturttu.

Gelecek Perspektifi

Pezeşkiyan, “Tahran ve Astana’daki mevcut siyasi irade, iki ülke arasındaki ticaret ve yatırım hacmini hak ettiği seviyeye çıkarabilecek kapasiteye sahiptir,” diyerek, söz verilen projelerin hayata geçirilmesi için kararlı olduklarını vurguladı. Bölgesel istikrar, ekonomik büyüme ve kültürel zenginliğin birlikte yükselmesi, İran‑Kazakistan ilişkilerinin yeni bir döneme girdiğinin sinyallerini veriyor.