İsveç’in Başkenti Stockholm’de 2025 Nobel Ödülleri Sahiplerini Buldu

Nobel Ödüllerinin Sunumu

Stockholm’deki tarihi Konsert Huset (Konser Evi), 2025 Nobel Ödülleri törenine ev sahipliği yaptı. İsveç Kralı XVI. Carl Gustaf, ödül sahiplerine madalya, diploma ve 11 milyon İsveç kronu para ödülünü takdim etti. Törene Kraliyet Ailesi, Başbakan Ulf Kristersson, bakanlar, parti temsilcileri ve çok sayıda yabancı konuk katıldı.

Kazananlar ve Çalışmaları

Fizik Ödülü: John Clarke, Michel Devoret ve John Martinis, kuantum bilgisayarların stabilitesini artıran yenilikçi araştırmalarıyla ödüllendirildi.

Kimya Ödülü: Susumu Kitagawa, Richard Robson ve Omar M. Yaghi, metal‑organik çerçeveler (MOF) ve kristal yapılarındaki çığır açıcı çalışmaları nedeniyle onurlandırıldı.

Tıp Ödülü: Mary Brunkow, Fred Ramsdell ve Shimon Sakaguchi, otoimmün hastalıkların tedavisinde çığır açan immün modülasyon stratejileri geliştirdikleri için seçildi.

Ekonomi Ödülü: Joel Mokyr, Philippe Aghion ve Peter Howitt, uzun vadeli ekonomik büyüme ve teknoloji yayılımı üzerine teorik katkılarıyla takdir edildi.

Edebiyat Ödülü: Macar yazar Laszlo Krasznahorkai, postmodern anlatı teknikleri ve insan varoluşunun karanlık yönlerini işleyen romanlarıyla Nobel’e layık görüldü.

Barış Ödülü ve Norveç’ten Gelen Tartışma

2025 Nobel Barış Ödülü, Venezuelalı muhalif siyasetçi Maria Corina Machado’ye verildi. Machado, Oslo’da törene katılamadığı için ödül, kızı Ana Corina Sosa tarafından kabul edildi. Ödülün verilmesi, Machado’nun Gazze’deki İsrail eylemlerine destek olduğu iddiası nedeniyle uluslararası alanda geniş çaplı eleştiriler aldı. Norveç Barış Konseyi, bu yıl geleneksel “meşale yürüyüşünü” iptal etti ve ödül sahibinin değerleriyle uyuşmadığını belirten bir açıklama yayınladı.

Protestolar ve Görüş Ayrılıkları

Törenin önünde, yaklaşık 100 iklim aktivisti, Nobel törenlerini finanse eden bazı şirketlerin çevreye zarar verdiği iddiasıyla protesto düzenledi. “Dünyamızı kirletmeyi durdurun” sloganlarıyla seslenen aktivistler, çevre politikaları ve sürdürülebilirlik konularına dikkat çekti.

Tören sonrası Nobel yemeği sırasında, Stockholm Belediye Binası önünde daha büyük bir protesto gerçekleşti. Göstericiler, İsrail’in Gazze’ye yönelik uzun süredir devam eden saldırılarını, ABD’nin Venezuela’ya askeri hazırlıklarını ve Avrupa Birliği’nin İsrail’e sağladığı destekleri eleştirdi. “Gazze’de soykırımı durdurun” ve “Venezuela’ya dokunma” sloganları, İsveççe ve İngilizce olarak duyuruldu.

Filistin bayrakları taşıyan kalabalık, Machado’nun ödülünü “Donald Trump’a adayan, Amerika’nın Venezuela’ya müdahalesini memnuniyetle karşılayan ve Netanyahu tarafından tebrik edilen bir kadın” şeklinde nitelendiren açıklamaları protesto etti. Aynı zamanda, İsrail’in 10 Ekim’de imzalanan barış anlaşmasına uymadığı ve Gazze ile Batı Şeria’da saldırıların sürdüğü vurgulandı.

Gelecek Yıllara Dair Beklentiler

2025 Nobel töreni, bilimsel başarıların yanı sıra küresel siyasi gerilimlerin de bir yansıması olarak hafızalara kazındı. Uzmanlar, önümüzdeki yıllarda Nobel ödüllerinin daha fazla sosyal ve politik boyut kazanabileceğini, ödül komitelerinin seçim süreçlerinde insan hakları ve çevre konularına daha fazla odaklanabileceğini öngörüyor.