İsveç’in Başkenti Stockholm’de 2025 Nobel Ödülleri Sahiplerini Buluştu

2025 Nobel Ödülleri, Stockholm’deki Konsert Huset’te düzenlenen görkemli bir törenle sahiplerine takdim edildi. Törene Kraliyet Ailesi, siyaset liderleri ve çok sayıda davetli katıldı; aynı zamanda iklim ve insan hakları protestoları da gündemi sardı.

Törenin Genel Görünümü

Stockholm’ün kalbinde, tarihi Konsert Huset (Konsert Huset) binasının büyük salonunda, 2025 Nobel Ödülleri sahiplerine resmi bir törenle sunuldu. Kral XVI. Carl Gustaf ödülleri takdim ederken, İsveç Kraliyet Ailesi, Başbakan Ulf Kristersson, bakanlar, siyasi parti temsilcileri ve yabancı konuklar da törenin görkemine şahit oldu.

Ödül Sahipleri ve Verilen Ödüller

Fizik Ödülü: John Clarke, Michel Devoret, John Martinis
Kimya Ödülü: Susumu Kitagawa, Richard Robson, Omar M. Yaghi
Tıp Ödülü: Mary Brunkow, Fred Ramsdell, Shimon Sakaguchi
Ekonomi Ödülü: Joel Mokyr, Philippe Aghion, Peter Howitt
Edebiyat Ödülü: Laszlo Krasznahorkai

Her bir ödül sahibi, Nobel madalyası, diploması ve toplam 11 milyon İsveç kronu tutarındaki para ödülü ile onurlandırıldı.

İklim Aktivistlerinin Protestosu

Törenin yapıldığı Konsert Huset’in önünde, yaklaşık 100 iklim aktivisti bir araya gelerek “Dünyamızı kirletmeyi durdurun” sloganları attı. Aktivistler, Nobel törenlerini finanse eden bazı şirketlerin doğaya ve ormanlara zarar verdiğini iddia ederek, çevre politikalarına daha sıkı bir denetim çağrısında bulundu.

Nobel Yemeği ve İkinci Protesto Dalgası

Ödül töreninin ardından gelen geleneksel Nobel yemeği sırasında da protestolar sürdü. Stockholm Belediye Binası önünde toplanan göstericiler, İsrail’in Gazze’ye yönelik operasyonları ve ABD’nin Venezuela’ya yönelik askeri hazırlıklarını eleştiren pankartlar taşıdı. “Gazze’de soykırımı durdurun” ve “Venezuela’ya dokunma” sloganları hem İsveççe hem de İngilizce olarak haykırıldı.

Barış Ödülü Tartışması

2025 Nobel Barış Ödülü, Venezuelalı muhalif siyasetçi Maria Corina Machado’ya verildi. Ancak Machado, Oslo’daki törene katılamadığı için ödülü kızı Ana Corina Sosa teslim aldı. Machado’nun, İsrail’in Gazze’ye yönelik saldırılarını savunması nedeniyle ödül seçiminde büyük tartışmalara yol açtığı belirtildi.

Norveç Nobel Barış Konseyi, bu yıl geleneksel “meşale yürüyüşünü” gerçekleştirmedi ve açıklamasında Machado’nun değerleriyle kurumun “uyuşmadığını” vurguladı. Konsey, Machado’nun tutumunu “uluslararası insan hakları normlarıyla çeliştiğini” belirtti.

Geniş Çaplı Tepkiler ve Jeopolitik Yansımalar

Protestocular, aynı zamanda AB’ye ve Batı ülkelerine, bu ülkelerin İsrail ve ABD’ye sağladığı destekten şikayetçi olduklarını dile getirdi. Filistin bayrakları taşıyan kalabalık, Barış Ödülü’nün Machado’ya verilmesini “sahte bir barış simgesi” olarak nitelendirerek protesto etti. Açıklamalarda, 10 Ekim’de imzalanan barış anlaşmasının ihlal edildiği, Gazze ve Batı Şeria’da çatışmaların hâlâ sürdüğü ve işgalin devam ettiği de vurgulandı.

Sonuç ve Değerlendirme

2025 Nobel Ödülleri töreni, bilimsel ve edebi başarıların kutlanmasıyla birlikte, küresel politikaların ve çevresel kaygıların da sahneye çıkmasını sağladı. Bu çifte dinamik, hem Nobel’in evrensel değerlerini hem de güncel dünya sorunlarını bir arada gözler önüne serdi.