Almanya ve AB, Rus Varlıklarını Ukrayna’ya Kredilendirmek İçin Yeni Bir Mekanizma Kuruyor

AB’nin Dondurma Mekanizması Üzerine İlk Adımlar

Almanya ve diğer Avrupa Birliği (AB) ülkeleri, Rusya’ya ait devlet varlıklarının dondurulmuş hâlini kalıcı bir kredi kaynağına dönüştürmek için kapsamlı bir mekanizma tasarlıyor. Danimarka’nın AB Konseyi dönem başkanlığı açıklamasına göre, öncelikli hedef AB içinde dondurulmuş varlıkların Rusya’ya iadesinin süresiz olarak yasaklanmasıdır. Bu adım, varlıkların doğrudan Ukrayna’ya yönlendirilmesini mümkün kılacak hukuki zemini hazırlıyor.

Almanya ve Diğer AB Ülkelerinin Rolü

Almanya, bu planın öncüsü konumunda. Başbakan Friedrich Merz, planın AB zirvesi öncesinde tam bir konsensüsle kabul edilmesi için Belçika Başbakanı Bart de Wever’i ikna etmeye çalıştığını belirtti. AB’nin “İşleyişi Hakkındaki Antlaşma”nın 122. maddesine dayanarak, nitelikli çoğunluk ilkesinin kullanılması öneriliyor; bu sayede tek bir ülkenin veto hakkı, dondurulmuş varlıkların serbest bırakılmasını engelleyemecek. Macaristan’ın olası vetosu, oy çokluğuyla karar alınması gerekliliğinin başlıca nedenlerinden biri olarak gösteriliyor.

Belçika’nın Çekinceleri ve Koşulları

Belçika hükümeti, planın uygulanabilirliği konusunda ciddi tereddütler taşıyor. Ülke, Rusya’nın misilleme olarak Avrupalı bireylere ve şirketlere el koyma riskini vurguluyor. Başbakan de Wever, planın onaylanabilmesi için üç koşulun sağlanması gerektiğini açıkladı: (1) risklerin AB genelinde paylaşılacağına dair kesin bir garanti, (2) kredinin ilk aşamasından itibaren doğacak yükümlülükler için yeterli mali teminat, ve (3) etkilenecek vatandaş ve şirketler için kapsamlı bir likidite ve risk koruması. Ayrıca, Fransa, İsveç ve Kıbrıs Cumhuriyeti gibi Rus Merkez Bankası varlıklarına sahip diğer AB ülkelerinin de plana dahil edilmesi gerektiğini belirtti.

Gelecek Hafta Zirve ve Beklentiler

Plan, önümüzdeki hafta gerçekleşecek AB Zirvesi’nden önce onaylanması hedefleniyor. Eğer kabul edilirse, dondurulmuş varlıkların bir kısmı – yaklaşık 185 milyar euro – Euroclear üzerinden yönetilen fonlar aracılığıyla Ukrayna’ya uzun vadeli kredi olarak aktarılacak. Bu kredinin, savaş sonrası tazminat ve yeniden inşa süreçlerinde kritik bir finansman kaynağı olması bekleniyor. Uzmanlar, bu adımın AB içinde ekonomik istikrarı korurken aynı zamanda Rusya’nın mali kaynaklarını sınırlayarak stratejik bir baskı oluşturacağını vurguluyor.

Uluslararası Tepkiler ve Gelecek Senaryoları

ABD ve NATO ülkeleri, AB’nin bu hamlesini “güçlü bir dayanışma” olarak değerlendiriyor ve Ukrayna’nın savaş sonrası toparlanması için ek desteklerin artmasını umut ediyor. Öte yandan, Rusya’nın bu karara karşı olası ekonomik ve diplomatik misillemelerine hazırlıklı olunması gerektiği konusunda uyarılar da sürüyor. AB içinde bu tartışmanın, gelecekteki benzer varlık dondurma ve kredi mekanizmaları için bir örnek teşkil edeceği düşünülüyor.