İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, Türkmenistan’ın başkenti Aşkabat‘ta düzenlenen Uluslararası Barış ve Güven Forumu kapsamında Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile bir araya geldi. Görüşme, iki ülke arasındaki Kapsamlı Stratejik Ortaklık Anlaşması‘nın uygulanma sürecine odaklandı ve bölgesel güvenlik, enerji işbirliği, ulaştırma altyapısı ve ticaret hacmindeki artış gibi konular masaya yatırıldı.

Pezeşkiyan, “Anlaşmayı hayata geçirme ve uygulamaya koyma konusunda kararlıyız” diyerek, enerji santralleri, doğal gaz ve elektrik transferi, ayrıca kuzey‑güney ve doğu‑batı koridorları üzerine yürütülen çalışmalara vurgu yaptı. İran, bu yıl sonuna kadar gereken tüm altyapı şartlarını tamamlayacağını ve Rusya’nın da süreçte hız kazandırmasını beklediğini belirtti. Bu altyapı projeleri, Asya‑Avrupa kara koridorunun güçlendirilmesi ve bölgedeki lojistik maliyetlerin düşürülmesi açısından kritik öneme sahip.
Pezeşkiyan, “Koridor projeleri hızla takip ediliyor” ifadesiyle, hem kıtasal hem de bölgesel ticaret akışlarını destekleyecek iki ana hatın (Kuzey‑Güney ve Doğu‑Batı) hızlandırılacağını vurguladı. Putin’in talimatları sayesinde bu projelerin inşaat aşamalarının ve finansman anlaşmalarının daha da hızlanması bekleniyor. Tarım, madencilik ve teknoloji sektörlerinde de benzer işbirliği modellerinin hayata geçirileceği sinyalleri verildi.
Putin, iki ülke arasındaki ticaret hacminin geçen yıl %13, bu yılın ilk dokuz ayında ise %8 artış gösterdiğini dile getirerek, enerji santralleri ve koridor altyapılarının yanı sıra gaz ve elektrik transferi projelerinin de gündemde olduğunu vurguladı. Ayrıca Rusya’nın Birleşmiş Milletler ve diğer uluslararası platformlarda İran’a verdiği siyasi desteğin devam edeceği, nükleer program konusundaki ortak duruşun bölgesel istikrar için “kritik” olduğu ifade edildi.
Pezeşkiyan, Şanghay İşbirliği Örgütü (ŞİÖ) ve BRICS gibi çok taraflı mekanizmaların, Rusya‑İran işbirliğinin pekişmesinde önemli rol oynadığını belirtti. Tek taraflı baskılara karşı ortak savunma stratejileri geliştirilmesi ve bölgesel güvenlik konularında koordinasyonun artırılması, iki ülkenin dış politikasının temel taşlarından biri olarak vurgulandı.
Uzmanlar, bu stratejik işbirliğinin Orta Asya’da enerji geçiş yollarını yeniden şekillendirebileceğini, Avrupa’nın enerji arz güvenliğini etkileyecek yeni rotalar oluşturabileceğini ve bölgesel kalkınma projelerinin ivme kazanacağını öngörüyor. Aynı zamanda, ABD ve AB’nin İran’a uyguladığı yaptırımların etkisinin azaltılması için Rusya’nın diplomatik desteği, bölgedeki jeopolitik dengeleri yeniden tanımlayabilir.