Kış Lastiği Zorunluluğu 15 Kasım’da Resmen Başladı

Kış Lastiği Zorunluluğu 15 Kasım’da Resmen Başladı

Kış lastiği kullanımı 15 Kasım’da zorunlu hâle geldi. Bu tarih, yol güvenliğini artırmak ve kaza riskini azaltmak amacıyla yürürlüğe konulan yeni bir mevzuatın başlangıç noktasıdır. Hükümetin yayımladığı kararnameye göre, şehirlerarası yük ve yolcu taşıyan ticari araçlar bu tarihten itibaren kış lastiği takmak zorundadır. Ticari olmayan özel araç sürücüleri ise hâlâ kendi takdirlerine bağlı olarak lastik değişimini gerçekleştirebilirler, ancak uzmanların uyarıları göz ardı edilmemelidir.

Konya’da hava sıcaklıklarının hızlı bir şekilde 10°C’nin altına düşmesiyle birlikte, bölgedeki lastikçi Osman Doğan sürücülere şu uyarıyı yaptı: “Lastiklerin kış lastiği takılması gerekiyor. Çünkü havalar 10 derecenin altına düştüğü anda kış lastiği takmamız hem aracımızın sağlığı hem kendi sağlığımız için faydalı olur.” Doğan, özellikle arkadan itişli araçların sadece arka iki tekerleğe kış lastiği takılmasının yeterli olmadığını, dört tekerleğin de kış lastiğiyle donatılması gerektiğini vurguladı.

Yanlış bir inanış: “Hava ayarı düşük olduğu zaman lastiklerin yol tutuşu sağlanır” düşüncesi, kış koşullarında tamamen yanlıştır. Doğan, doğru hava basıncının hem lastiğin yol tutuşunu hem de yakıt verimliliğini doğrudan etkilediğini belirtti. “Lastiğin uygun hava seviyelerinde olması gerekir; aksi takdirde dişlerin zemine tam temas etmesi zorlaşır.”

Doğan ayrıca balans ayarının da önemli bir faktör olduğuna değindi. “Aracımız 100‑120 km/s hızla düz bir yolda titreme yapıyorsa, bu titreşim sürücünün konforunu ve kontrolünü azaltır. Düzenli balans ayarı bu sorunu ortadan kaldırır.”

Lastiklerin yaşam süresi ve saklama koşulları da güvenli sürüşte kritik rol oynar. Doğan, yeni bir lastiğin raf ömrünün yaklaşık 10 yıl olduğunu, ancak üretim tarihinden 3‑5 yıl geçmiş lastiklerin performans kaybına uğrayabileceğini hatırlattı.

Sunulan bilgiler ışığında, su ve güneş en büyük düşmanlar olarak öne çıkıyor. Doğan, “Su ve güneş lastiği çabuk bayatlatır; diş vakumları açılır ve yol tutuşu zayıflar” dedi. Bu yüzden lastiklerin serin, kuru ve gölgeli bir yerde saklanması tavsiye ediliyor.

Jant bakımı da göz ardı edilmemeli. Kırık, bükülmüş ya da kaynaklı jantlar, lastiğin havasını kaybetmesine ve performansın düşmesine neden olur. Doğan, “Deforme jantları boyattırabiliriz; fakat kırık ya da kaynaklı jantlar güvenli bir sürüş sunmaz” şeklinde uyarıda bulundu.

Ceza ve denetimler

Kış lastiği zorunluluğunu ihlal eden sürücülere uygulanacak para cezaları, 2025 yılı itibarıyla 400‑600 TL arasında değişmektedir. Ayrıca, ceza puanı da 2 puan olarak kayıtlara işleniyor. Bu yaptırımların amacı, sürücüleri erken uyararak olası kaza riskini en aza indirmektir.

İstatistikler ve geçmiş deneyimler

Geçtiğimiz kışlarda, kış lastiği takmayan araçların kar ve buzlu yollarda kaza oranı %35 daha yüksek olarak raporlanmıştı. Özellikle şehir dışı ve dağlık bölgelerde, doğru lastik seçimi hayat kurtarıyor. Uzmanlar, bu oranların yeni zorunlulukla birlikte %20’ye kadar düşmesini bekliyor.

Ek tavsiyeler

1. Lastik diş derinliğini kontrol edin. Minimum 4 mm diş derinliği, karlı ve buzlu yollarda güvenli tutuş sağlar.

2. Hava basıncını mevsimsel olarak ayarlayın. Soğuk havalarda basınç düşer; bu nedenle haftalık kontrol şarttır.

3. Jant ve lastik kombinasyonuna dikkat edin. Dört tekerleğe de kış lastiği takın; tek taraflı takma, çekiş ve fren performansını olumsuz etkiler.

4. Lastikleri düzenli olarak yıkayın. Tuz ve kimyasal çözeltiler, lastiğin yan yüzeyine zarar verebilir; bu yüzden temiz suyla durulması önerilir.

5. Üretim tarihine göz atın. 5 yıldan daha eski lastikler, elastikiyet kaybı nedeniyle yol tutuşunu zayıflatır.

Bu kapsamlı öneriler, hem bireysel sürücülerin hem de ticari filo yöneticilerinin kış aylarında güvenli bir yolculuk yapmasını sağlayacaktır. Unutmayın, güvenli bir sürüş, doğru ekipman ve düzenli bakımın birleşimidir.