BM Genel Kurulu’ndan İsrail’e Gazze’ye Tam Yardım İzni Çağrısı

BM Genel Kurulu’nda Tarihi Oylama

Birleşmiş Milletler (BM) Genel Kurulu, İsrail’in Gazze Şeridi’ne insani yardımları tamamen engellememesi talebini içeren bir karar taslağını oyladı. Toplam 139 ülke “evet” oyunu kullanırken, İsrail ve ABD başta olmak üzere 12 ülke “hayır”, 19 ülke ise çekimser kaldı. Bu sonuç, uluslararası toplumun büyük bir çoğunluğunun Gazze’ye yönelik insani krizin hafifletilmesi yönündeki istekliliğini gösteriyor.

Karar Tasarısının İçeriği ve Norveç’in Rolü

Norveç’in öncülüğünde 13 ülkenin desteğiyle sunulan “BM sisteminin güçlendirilmesi” başlıklı tasarı, İsrail’in Gazze’ye insani yardımları tamamen serbest bırakmasını, BM operasyonlarını engellememesini ve uluslararası hukuk kapsamındaki yükümlülüklerini yerine getirmesini zorunlu kılıyor. Tasarı ayrıca, 2 Ekim 2025 tarihli Uluslararası Adalet Divanı (UAD) danışma görüşüne de atıfta bulunarak, bu görüşün memnuniyetle karşılandığını vurguluyor.

UNRWA’nın Kritik Rolü ve Lazzarini’nin Açıklamaları

Birleşmiş Milletler Yakın Doğu’daki Filistinli Mültecilere Yardım ve Bayındırlık Ajansı (UNRWA), Gazze’deki insani yardım operasyonlarının vazgeçilmez sağlayıcısı olarak tasarıda özel bir yer buldu. UNRWA Genel Komiseri Philippe Lazzarini, karar sonrası yaptığı açıklamada, “Bu oylama, uluslararası toplumun ezici çoğunluğunun UNRWA’ya verdiği desteğin önemli bir işaretidir” diyerek, UAD’nin görüşünü güçlü bir şekilde desteklediğini belirtti. Lazzarini, Hamas’a yönelik iddiaların ve UNRWA’nın tarafsızlığına dair suçlamaların asılsız olduğunu vurguladı ve üye devletleri, Gazze’deki “vahim insani koşullara müdahale” etmeye ve sağlık‑eğitim hizmetlerini genişletmeye davet etti.

Uluslararası Tepkiler ve Bölgesel Dinamikler

Karar, Orta Doğu’daki birçok ülkenin dikkatini çekti. Türkiye Dışişleri Bakanlığı, “BM kararının uygulanması, Gazze’deki sivillerin hayatta kalması için hayati öneme sahiptir” açıklamasını yaptı. ABD ise, “İsrail’in güvenlik endişeleri göz önünde bulundurularak dengeli bir yaklaşım geliştirilmelidir” şeklinde temkinli bir tutum sergiledi. Avrupa Birliği ülkeleri ise, kararın uygulanması için “gözlem mekanizmaları ve lojistik destek” sağlanacağını duyurdu.

Gelecek Adımlar ve Olası Senaryolar

BM, kararın uygulanmasını izlemek üzere bir “İnsani Yardım İzleme Komitesi” kurulacağını ve bu komitenin haftalık raporlar sunacağını belirtti. İsrail’in tepkisi ise hâlâ belirsiz; ancak kararın uluslararası hukukun bir parçası olarak kabul edilmesi, olası yaptırımların ve diplomatik baskıların artmasına yol açabilir. Uzmanlar, bu gelişmenin uzun vadede Gazze’deki insani krizin hafiflemesine katkı sağlayabileceğini, ancak kalıcı bir çözüm için siyasi barış sürecinin de paralel ilerlemesi gerektiğini vurguluyor.