
Ukrayna Devlet Başkanı Vladimir Zelenskiy, Berlin’de düzenlenen iki günlük görüşmelerin ardından on Avrupa ülkesini temsil eden liderler, ABD temsilcileri, AB Komisyonu Başkanı ve NATO Genel Sekreteri ile bir araya geldi. Toplantının ana gündemi, Rus işgaline karşı Ukrayna’ya kalıcı bir güvenlik çerçevesi sunmak ve Avrupa’nın güvenliğini pekiştirecek bir yapı oluşturmak oldu.

Toplantıya katılan başlıca isimler arasında Almanya Şansölyesi Friedrich Merz, Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen, Finlandiya Cumhurbaşkanı Alexander Stubb, Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, İtalya Başbakanı Giorgia Meloni, Hollanda Başbakanı Dick Schoof, Norveç Başbakanı Jonas Gahr Støre, Polonya Başbakanı Donald Tusk, İsveç Başbakanı Ulf Kristersson, İngiltere Başbakanı Keir Starmer, ABD Başkanı Donald Trump’ın Özel Temsilcisi Steve Witkoff, Jared Kushner, AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, AB Konseyi Başkanı Antonio Costa ve NATO Genel Sekreteri Jens Stoltenberg yer aldı.
Görüşme sonunda, katılımcı liderler ortak bir açıklama yayımlayarak, Ukrayna’nın egemenliğini koruyacak, Avrupa’nın güvenliğini sağlayacak ve uzun vadeli bir barışın teminatı olacak bir “çok uluslu Ukrayna Gücü” kurulmasını önerdi. Bu güç, gönüllü ülkelerin katkılarıyla “Gönüllüler Koalisyonu” çerçevesinde ve ABD’nin desteğiyle oluşturulacak.
Ortak açıklamada, bu yeni güç Ukrayna’nın silahlı kuvvetlerinin yeniden yapılandırılması, hava sahasının korunması ve denizlerde güvenli bir ortam sağlanması gibi görevleri üstlenecek. Ayrıca, ABD öncülüğünde bir ateşkes izleme ve teyit mekanizması kurulması planlanıyor; bu mekanizma olası saldırılara erken uyarı, sorumluların belirlenmesi ve gerilimin azaltılması için çalışacak.
Ekonomik boyutta ise, açıklama Ukrayna’nın yeniden yapılanması ve AB üyeliği sürecinin hızlandırılması için kapsamlı bir destek paketi öngörüyor. Bu paket, altyapı yatırımları, enerji güvenliği ve finansal istikrarı hedefleyen bir dizi tedbir içeriyor.
Toplantıdaki en kritik noktalar arasında, “Toprakla ilgili kararların güçlü güvenlik garantileri yürürlüğe girdikten sonra Ukrayna halkına ait olduğu” vurgusu yer aldı. Liderler, toprak anlaşmazlıklarının müzakerelerle çözülmesi gerektiğini ve gerektiğinde Zelenskiy’in halkıyla istişare edeceğini belirtti.
ABD Başkanı Donald Trump, Berlin’deki toplantıyı “görünüşe göre işler iyi ilerliyor” diyerek değerlendirdi ve “Avrupalı liderlerden muazzam bir destek alıyoruz, Rusya da bu süreci sonlandırmak istiyor” şeklinde konuştu. Trump ayrıca, “Ukrayna’nın topraklarından bir kısmını zaten kaybettiğini” kabul etti ve gelecekteki bir barış anlaşmasının toprak değişikliklerini içerebileceği ihtimaline değindi.
AB liderleri de açıklamayı destekleyerek, “Bu ortak girişim, Avrupa’nın güvenliğini yeniden tanımlayacak ve Rusya’nın agresyonuna karşı bir caydırıcı güç oluşturacak” şeklinde bir değerlendirme yaptı. AB Komisyonu Başkanı von der Leyen, “Ukrayna’nın Avrupa’ya entegrasyonu, bölgesel istikrarın kilit taşıdır” dedi.
Uzmanlar, bu teklifi “sürpriz bir diplomatik adım” olarak nitelendiriyor ve “Çok uluslu güç, NATO’nun mevcut yapısına paralel bir destek mekanizması oluşturabilir; ancak finansman, komuta ve kontrol gibi konularda detaylı müzakereler gerekecek” şeklinde uyarıyor.
Rusya’nın tepkisi ise henüz resmi bir açıklama içermese de, Moskova’nın “AB ve ABD’nin Ukrayna üzerindeki baskısını artırmaya devam edeceği” yönündeki sinyallerini sürdürdüğü gözlemleniyor. Bu durum, bölgedeki gerginliğin yeni bir aşamaya taşınabileceği ihtimalini doğuruyor.
Toplantının sonuçları, önümüzdeki haftalarda hem Avrupa içinde hem de uluslararası platformlarda geniş çaplı tartışmalara yol açacak ve Ukrayna’nın güvenlik mimarisinin yeniden şekillenmesinde kritik bir kilometre taşı olacak.