Manisa Celal Bayar Üniversitesi (MCBÜ) Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Bölümü öğrencileri, Prof. Dr. Rasim Akpınar‘ın danışmanlığında yürüttükleri “Bir Sözlü Tarih Çalışması: Kazak Türklerinin Doğu Türkistan’dan Manisa’ya Göçü ve İskanı… Rivayet Odur Ki…” başlıklı projeyi TÜBİTAK’tan aldıkları destekle hayata geçirdi. Projenin temel amacı, 1954 yılından bu yana Salihli’de yaşayan Kazak Türklerinin göç deneyimlerini, iskan sürecinde karşılaştıkları zorlukları ve kültürel uyum süreçlerini sistematik bir şekilde belgelemektir.
Öğrenciler Elif Yaprak Daşar ve Muhammed Yusuf Bozdağlı, Kurtuluş Mahallesinde yürüttükleri saha çalışmasıyla 30’dan fazla aileyle derinlemesine sözlü tarih görüşmeleri yaptı. Görüşmeler, hem bireysel anekdotları hem de toplu hareketlerin dinamiklerini ortaya koyan nitel bir metodolojiye dayanıyordu. Araştırma ekibi, göçün ekonomik, sosyal ve politik motivasyonlarını analiz ederken, aynı zamanda yerel toplulukla etkileşimde bulunarak ortak hafızayı güçlendirmeyi hedefledi.
Çalışma, Kazak Türklerinin Doğu Türkistan‘dan kaçış sebeplerinin Sovyet baskısı, ekonomik yetersizlik ve kültürel asimilasyon korkularına dayandığını ortaya koydu. Salihli’ye varışları ise, 1950’lerin ortalarına denk gelen bir dizi göç dalgasıyla gerçekleşti. İskan sürecinde karşılaşılan zorluklar arasında mülkiyet hakları, dil bariyerleri, eğitim olanaklarının sınırlı olması ve yerel halkla entegrasyon sorunları öne çıktı. Ancak, zamanla topluluk, tarımsal üretim ve ticaretle bölge ekonomisine önemli katkılar sağladı; bu da yerel yönetimlerin göçmen politikalarını yeniden gözden geçirmesine yol açtı.
Projenin en büyük kazanımı, Kazak Türklerinin göç sürecinin tarihi bir boşluğa düşen verilerini ilk kez sistematik bir veri tabanına dönüştürmüş olmasıdır. Araştırmacılar, elde edilen bulguların hem yerel tarih çalışmaları hem de göç politikaları üzerine akademik yayınlar için temel kaynak olacağını belirtiyor. Ayrıca, topluluk üyeleriyle yapılan çalışmanın, kültürel mirasın korunması ve yeni nesillere aktarılması açısından da değerli bir hafıza oluşturduğu vurgulandı.
Öğrenciler, proje sonuçlarını bir kitap ve akademik makale serisi hâline getirmeyi planlıyor. Bunun yanı sıra, Kazak Türkleriyle ilgili diğer yerleşim birimlerinde benzer saha çalışmaları yaparak, bölgesel göç ağlarını haritalamayı ve politika yapıcılarla iş birliği içinde daha kapsayıcı entegrasyon modelleri geliştirmeyi hedefliyor.
