Ukrayna İçin Uluslararası Tazminat Komisyonu Lahey’de Kuruldu: 34 Ülke Bir Arada

Lahey’de 30+ ülkenin desteğiyle Ukrayna’nın savaş zararı için Uluslararası Tazminat Komisyonu kuruldu.

Kuruluş ve Katılımcılar

Hollanda’nın Lahey kentinde, Avrupa Konseyi ve Hollanda Hükümeti organizasyonunda “Ukrayna İçin Uluslararası Tazminat Komisyonu Kurulmasına İlişkin Sözleşmenin Kabulüne Yönelik Diplomatik Konferans” gerçekleştirildi. Bu etkinliğe Avrupa Konseyi Genel Sekreteri Alain Berset, Ukrayna Devlet Başkanı Vladimir Zelenskiy, Hollanda Başbakanı Dick Schoof, Moldova Cumhurbaşkanı Maia Sandu ve Avrupa’nın birçok ülkesinden dışişleri bakanları katıldı.

Berset’in Açıklamaları

Konferansın açılış konuşmasında Berset, “Bu sözleşme, dünyanın her yerinden tüm devletlere açıktır” diyerek 34 ülkenin resmi iştirakinin benzeri görülmemiş bir uluslararası işbirliği olduğunu vurguladı. “Her kayıp kayda geçirilmeli, her kayıp telafi edilmelidir” şeklindeki sözleriyle uluslararası hukukun evrenselliğini, “Adalet zaman alır ancak mutlaka gerçekleşmelidir” diyerek de altını çizdi. Berset, 2023 yılında Avrupa Komisyonu tarafından başlatılan “Hasar Kaydı” girişiminin şu ana kadar 44 devlet ve AB tarafından desteklendiğini belirtti.

Schoof ve Zelenskiy’in Görüşleri

Hollanda Başbakanı Dick Schoof, “Savaş sırasında verilen zararın tazmini için bu komisyonu kuruyoruz; **Cezasızlık söz konusu olamaz**” diyerek Rusya’nın eylemlerine sert bir eleştiri yöneltti. Ukrayna Devlet Başkanı Vladimir Zelenskiy ise, “Bu girişim çok daha önce hayata geçirilmeliydi” şeklinde tarihsel bir gecikmeye işaret etti ve Rusya’nın sorumluluğunun uluslararası arenada açıkça görülmesi gerektiğini vurguladı.

İmzalar ve Komisyonun Görevleri

Liderlerin konuşmalarının ardından sözleşme imza töreni gerçekleşti. İlk imzayı Avrupa Konseyi Genel Sekreteri Berset ve Ukrayna Dışişleri Bakanı Andriy Sibiha, Hollanda Dışişleri Bakanı David van Wiel ve Moldova Dışişleri Bakanı Mihai Popshoi attı. Komisyon, Rusya’nın Ukrayna’da işlediği uluslararası hukuk ihlallerine ilişkin zarar, kayıp ve hasarların tazminat taleplerini inceleyecek ve karar verecek bir organ olarak tanımlandı.

Gelecek Planları ve Tazminat Mekanizması

Avrupa Konseyi, kapsamlı bir tazminat mekanizması geliştirdiğini açıkladı. Bu mekanizma üç aşamadan oluşacak: (1) halihazırda faaliyette olan ve 60 binin üzerinde başvuru almış Ukrayna Hasar Kaydı, (2) yeni kurulan Uluslararası Tazminat Komisyonu ve (3) ileride oluşturulacak Tazminat Fonu. Bu yapı, mağdurların haklarını korumak ve sorumluların hesap vermesini sağlamak için tasarlandı. “Uluslararası hukuka göre, ihlal eden devlet zararı tamamen tazmin etmekle yükümlüdür” denildi.