Almanya ve AB, Rus Varlıklarını Ukrayna’ya Kredilendirmek İçin Plan Kuruyor

Almanya ve AB, Rusya’nın dondurulmuş varlıklarını Ukrayna’ya kredi olarak kullanmak için yeni bir mekanizma geliştirmeyi planlıyor.

AB içinde oy çokluğuyla karar alınması hedefleniyor

Almanya başkanlığındaki Avrupa Birliği (AB) ülkeleri, Rusya’nın devlet varlıklarını Ukrayna’nın yeniden inşası ve savunma harcamaları için kredi haline getirmek amacıyla bir hukuki çerçeve oluşturma aşamasında. Danışma sürecinde, AB Konseyi dönem başkanlığını yürüten Danimarka, dondurulmuş varlıkların Rusya’ya iadesinin süresiz olarak yasaklanması gerektiğini duyurdu.

Bu adım, varlıkların tek tek iade edilmesinin önüne geçerek, fonların doğrudan Ukrayna’ya yönlendirilmesini sağlayacak.

Macaristan’ın veto gücüne karşı önlem

Planın temelindeki kritik nokta, kararın oy birliği yerine nitelikli çoğunluk (oy çokluğu) ile alınmasıdır. Böylece, Rusya ile yakın ilişkileri bulunan Macaristan’ın veto hakkı, dondurulan varlıkların serbest bırakılmasını engelleme olasılığını azaltacak.

Bu yaklaşım, AB’nin “İşleyişi Hakkındaki Antlaşma”nın 122. maddesine dayanıyor ve ekonomik kriz zamanlarında “uygun önlemlerin” alınabilmesi için nitelikli çoğunluk ilkesini öne çıkarıyor.

Euroclear ve Belçika’nın kilit rolü

Rusya Merkez Bankası’nın dondurulmuş fonlarının büyük bir kısmı, Belçika merkezli Euroclear aracılığıyla tutuluyor. Toplam 210 milyar euroluk varlığın 185 milyar euroyu Euroclear’de kilitli. Bu nedenle, Belçika’nın onayı olmadan planın hayata geçirilmesi çok zor.

Belçika Başbakanı Bart de Wever, planın riski azaltmak için üç koşul öne sürdü: (1) risklerin AB genelinde paylaşılacağına dair güvence, (2) planın doğuracağı mali yükümlülükler için yeterli teminat, (3) vatandaş ve şirketler için kapsamlı likidite ve risk koruması.

Diğer AB ülkelerinin desteği ve eleştiriler

Almanya Başbakanı Friedrich Merz, planın AB Zirvesi öncesinde Belçika, Fransa, İsveç ve Kıbrıs Cumhuriyeti gibi ülkelerin de onayını almayı hedefliyor. Ancak bazı üye devletler, varlıkların uzun vadeli kredilere dönüştürülmesinin hukuki belirsizlikler yaratabileceği ve Rusya’nın misilleme yapma ihtimalini artırabileceği endişesini dile getiriyor.

Eleştirmenler, özellikle “dondurulmuş varlıkların iadesi” ilkesinin çiğnenmesinin, AB’nin uluslararası hukukta itibarını zedeleyebileceğini vurguluyor.

Ukrayna’ya finansal destekte yeni bir dönüm noktası mı?

Eğer plan onaylanırsa, Ukrayna’nın savaş sonrası yeniden yapılandırma sürecine yönlendirilecek fonlar yılda birkaç milyar euroyu aşabilir. Bu da, Ukrayna’nın altyapı projeleri, enerji dönüşümü ve savunma harcamaları için kritik bir kaynak oluşturacak.

Planın nihai metni, gelecek hafta yapılacak AB Zirvesi’nde oylamaya sunulacak ve oylama sonucunda, varlıkların dondurulmuş statüsü “süresiz” olarak belirlenebilir.

Gelecek adımlar ve uluslararası yansımalar

AB’nin bu hamlesi, NATO müttefikleri ve ABD’nin de yakından takip ettiği bir konu. ABD yetkilileri, benzer bir mekanizmanın oluşturulması için AB ile koordinasyon içinde olduklarını belirtiyor. Öte yandan, Rusya’nın tepkisi sert olabilir; varlıkların “kredi” olarak kullanılmasının, mevcut yaptırım çerçevesine aykırı olduğu iddia edilebilir.

Bu süreç, hem AB içindeki karar alma mekanizmalarının sınırlarını test ediyor hem de Ukrayna’nın uzun vadeli finansal sürdürülebilirliğine büyük bir katkı sunma potansiyeli taşıyor.