Almanya ve AB, Rus Varlıklarını Ukrayna’ya Kredilendirmek İçin Plan Kuruyor

Almanya ve AB, Rusya’nın dondurulmuş varlıklarını Ukrayna’ya kredi olarak kullanmak için kapsamlı bir plan üzerinde çalışıyor. Bu girişim, AB içindeki siyasi dinamikler ve ekonomik baskılarla şekilleniyor.

Giriş ve Mekanizmanın Temel Çerçevesi

Almanya ve diğer Avrupa Birliği (AB) üyesi ülkeler, Rusya’ya ait devlet varlıklarının dondurulmuş statüsünden kalkıp Ukrayna’ya uzun vadeli kredi olarak aktarılmasını sağlayacak yeni bir hukuki temel oluşturmak için bir araya geldi. AB Konseyi’nin dönem başkanlığını yürütmekte olan Danimarka, ilk adım olarak dondurulmuş varlıkların Rusya’ya iadesinin süresiz yasaklanmasını önerdi.

Bu öneri, varlıkların sadece belirli bir sürede yeniden değerlendirilmesi riskini ortadan kaldırarak, Ukrayna’nın yeniden inşa sürecine doğrudan finansal destek sağlanmasını hedefliyor.

Oy Çokluğuyla Karar Alma Mekanizması

Planın en tartışmalı yönü, kararın oy birliği yerine çokluğun oylarıyla alınması gerektiği yönündeki şart. Bu, Macaristan’ın veto hakkını kullanarak dondurulmuş varlıkların serbest bırakılmasını önlemesinin önüne geçmeyi amaçlıyor. Böylece, Budapeşte’nin AB yaptırım kararlarını tek başına engellemesi mümkün olmayacak.

Mevcut Dondurulmuş Fonların Durumu

Şu an Rusya Merkez Bankası’na ait yaklaşık 210 milyar euro değerinde fon, AB yaptırım kararları kapsamında dondurulmuş durumda. Bu fonların büyük bir kısmı (185 milyar euro) Belçika merkezli Euroclear tarafından tutuluyor. Euroclear’in onayı olmadan varlıkların yönlendirilmesi pratikte mümkün değil.

Almanya ve AB’nin Stratejik Hedefleri

Almanya Başbakanı Friedrich Merz, planı AB Zirvesi öncesinde kabul ettirmek için Belçika Başbakanı Bart De Wever’i ikna etmeyi hedefliyor. Merz, bu kredinin sadece Ukrayna’nın mevcut ihtiyacını karşılamakla kalmayıp, aynı zamanda AB’nin ekonomik güvenliğini de pekiştireceğini vurguluyor.

Planın bir diğer kritik unsuru, “AB’nin İşleyişi Hakkındaki Antlaşma”nın 122. maddesine dayanarak varlıkların süresiz dondurulmasını öngörmesi. Bu madde, ekonomik kriz durumunda “uygun önlemlerin” nitelikli çoğunlukla alınabilmesine olanak tanıyor.

Belçika’nın Çekinceleri ve Koşulları

Belçika hükümeti, planın potansiyel hukuki ve mali risklerini gerekçe göstererek temkinli bir tutum sergiliyor. De Wever, planın desteklenebilmesi için üç koşul sıraladı:

1. Tüm AB üyesi ülkeler arasında risk paylaşımına dair kesin güvence;

2. İlk andan itibaren doğacak mali yükümlülükler için yeterli teminat;

3. Etkilenecek vatandaşlar ve şirketler için kapsamlı likidite ve risk koruması.

Ek olarak, Belçika, Fransa, İsveç ve Kıbrıs Cumhuriyeti gibi diğer AB ülkelerinin de dondurulmuş varlıklara sahip olması nedeniyle, bu ülkelerin de planın bir parçası olmasını şart koşuyor.

Ekonomik ve Jeopolitik Yansımalar

Rusya‑Ukrayna savaşı, AB içinde “ciddi ekonomik sıkıntılar” yaratırken, Rus varlıklarının kredi olarak kullanılmasının AB ekonomisine olumlu bir tampon etkisi olacağı düşünülüyor. Uzmanlar, bu adımın aynı zamanda Rusya’nın Avrupa finans sistemine yönelik misilleme riskini de artırabileceğini belirtiyor.

Planın, gelecek hafta düzenlenecek AB Zirvesi’nden önce kabul edilmesi hedefleniyor. Eğer başarılı olursa, AB’nin stratejik özerkliğini ve Ukrayna’ya olan maddi desteğini artıracak bir model ortaya konmuş olacak.