Almanya ve AB, Rus Varlıklarını Ukrayna’ya Kredilendirmek İçin Plan Kuruyor

Almanya ve AB, Rus varlıklarını Ukrayna’ya kredi olarak yönlendirmek için yeni bir AB mekanizması tasarlıyor.

AB’nin yeni finansal mekanizması

Almanya ve diğer Avrupa Birliği (AB) ülkeleri, Rusya’nın dondurulmuş devlet varlıklarını Ukrayna’nın yeniden inşası için kullanma hedefiyle kapsamlı bir hukuki çerçeve oluşturma aşamasında. Danışma sürecinin öncüsü Danimarka, AB Konseyi dönem başkanlığını yürütürken, dondurulmuş varlıkların Rusya’ya iadesinin süresiz olarak yasaklanması gerektiğini vurguladı.

Bu öneri, sadece bir ekonomik araç olarak değil, aynı zamanda AB’nin stratejik güvenlik ve dış politika tutumunun bir göstergesi olarak da yorumlanıyor.

Oy çokluğuyla karar, veto engeli

Planın temelinde, kararın oy birliği yerine nitelikli çoğunluk (oy çokluğu) ile alınması yatıyor. Bu yaklaşım, Rusya ile yakın ilişkileri olan Macaristan’ın potansiyel vetosunu önlemek amacı taşıyor. Eğer veto hakkı kullanılabilirse, dondurulan varlıkların serbest bırakılması ve Ukrayna’ya kredi olarak aktarılması süreci tamamen durabilir.

Rusya Merkez Bankası fonlarının mevcut durumu

Şu an itibarıyla, Rusya Merkez Bankası’na ait 210 milyar Euroluk varlığın 185 milyarı Euroclear aracılığıyla Belçika’da kilitli. Bu fonların her altı ayda bir uzatılan AB yaptırımları çerçevesinde dondurulmuş olması, uzun vadeli kredi sağlanmasını engelliyor. Mevcut düzenleme, savaşın sona ermesi ve tazminat ödenmesi durumunda fonların iadesini öngörse de, Ukrayna’nın acil yeniden inşa ihtiyaçlarını karşılamada yetersiz kalıyor.

AB’nin 122. maddesine dayanarak süresiz dondurma

Almanya ve müttefikleri, bu planı “AB’nin İşleyişi Hakkındaki Antlaşma”nın 122. maddesine dayandırıyor. Madde, ciddi ekonomik krizler karşısında “uygun önlemlerin” nitelikli çoğunlukla alınabilmesini sağlıyor. Bu hukuki çerçeve, AB’nin ekonomik dayanıklılığını korurken aynı zamanda Ukrayna’ya mali destek sağlama kapasitesini artırmayı hedefliyor.

Politik ve ekonomik dinamikler

Rusya‑Ukrayna savaşı, AB içinde ekonomik dalgalanmalara ve enerji fiyatlarının artışına yol açtı. Uzmanlar, dondurulmuş varlıkların serbest bırakılmasının AB ekonomisinin kısa vadeli istikrarını koruyacağını, ancak uzun vadeli riskler taşıyabileceğini belirtiyor. Ayrıca, planın AB Zirvesi’nden önce kabul edilmesi hedefleniyor; böylece karar, önümüzdeki ay gerçekleşecek AB Liderler Zirvesi’nde resmi bir beyan haline getirilebilir.

Almanya ve Belçika arasındaki müzakereler

Almanya Başbakanı Friedrich Merz ve destekçileri, planın hayata geçmesi için Belçika Başbakanı Bart de Wever’i ikna etmeye çalışıyor. Belçika, hukuki ve mali riskleri gerekçe göstererek temkinli bir tavır sergiliyor. De Wever, üç temel koşulun sağlanması halinde planı destekleyebileceğini söyledi:

1. Tüm AB üyeleri arasında risk paylaşımına dair kesin güvence;
2. İlk aşamadaki yükümlülükler için yeterli mali teminat;
3. Etkilenen vatandaş ve şirketler için kapsamlı likidite ve risk koruması.

Ayrıca, Fransa, İsveç ve Kıbrıs Cumhuriyeti gibi dondurulmuş fonlara sahip diğer AB ülkelerinin de planın bir parçası olmasını şart koşuyor.

Uluslararası tepkiler ve olası sonuçlar

Rusya, AB’nin bu adımını “ulusal egemenliğe doğrudan saldırı” olarak nitelendirerek karşılık vermeyi planlıyor. Moskova, benzer bir önlem olarak Avrupa vatandaşlarına ve şirketlerine karşı mülkiyet el koyma riskini gündeme getirdi. Diğer yandan, ABD ve NATO müttefikleri, AB’nin bu girişimini “Ukrayna’nın yeniden inşası ve bölgesel istikrar için kritik” olarak destekliyor.

Gelecek haftanın kritik önemi

Planın nihai onayı, gelecek hafta yapılacak AB Zirvesi’nde alınacak kararlarla şekillenecek. Eğer oy çokluğuyla geçerse, dondurulmuş varlıkların bir kısmı hemen Ukrayna’ya kredi olarak aktarılacak ve savaş sonrası yeniden yapılandırma sürecine ivme kazandıracak. Aksi takdirde, mevcut durumu koruyan “altı ayda bir uzatma” mekanizması devam edecek ve AB’nin finansal baskısı sınırlı kalacak.