Azerbaycan Uçağı Kazası Soruşturmasında Yeni Bulgular

Azerbaycan Hava Yolları’na ait Embraer 190 tipindeki yolcu uçağının 2024 Aralık ayında Kazakistan’ın Aktau kenti yakınlarında düşmesi, 38 ölüm ve 29 yaralanmaya yol açtı. Yeni yayımlanan ara raporunda, uçağın bazı bölümlerinin bir savaş başlığının tahrip edici etkileriyle zarar gördüğü, ancak bu başlığın nereden geldiğinin hâlâ belirsiz olduğu vurgulandı.

Ara Rapora Genel Bakış

25 Aralık 2024’te J2‑8243 sefer sayılı Bakü‑Grozni uçuşunu gerçekleştiren AZAL yolcu uçağı, Aktau’nın güneybatısında çakıldı. Kazada 3 mürettebat ve 35 yolcu hayatını kaybederken, 29 kişi de ağır şekilde yaralandı. Kazanın hemen ardından kurulan uluslararası komisyon, Kazakistan, Azerbaycan, Rusya, Brezilya ve ICAO temsilcilerinden oluşan bir ekip ile soruşturma yürüttü.

Teknik İncelemeler ve Bulgular

Kara kutuları ve kokpit ses kayıt cihazı titizlikle analiz edildi. İlk bulgular, uçakta yabancı metal cisimler tespit edildiğini gösterdi; fakat patlayıcı madde izi bulunamadı. Özellikle hidrolik sistem 2’ye ait boru parçasında belirgin yırtıklar ve yanma izleri ortaya çıktı. Uzmanlar, bu hasarın çelikten yapılmış parçaların bir dış etkiden – olası bir savaş başlığı enkazının – kaynaklanabileceğini öne sürdü.

Kaynağın Belirsizliği

Raporda en çarpıcı ifade şudur: “Uçaktaki hasar, muhtemelen savaş başlığının tahrip edici unsurlarının etkisiyle meydana geldi; ancak bu unsurların kaynağı tespit edilemedi.” Bu açıklama, bölgedeki artan jeopolitik gerilimler ve son zamanlarda gerçekleşen silahlı çatışmalar bağlamında geniş yankı buldu.

İlerleyen Aşamalar

Komisyon, nihai raporun yayımlanabilmesi için Merkezi Bakım Bilgisayarı (CMC) bant analizinin tamamlanmasını ve Risk Değerlendirme Analizi Çalışma Grubu‘nun, çatışma bölgeleri üzerindeki uçuşlarla ilgili ek raporlarını bekliyor. Soruşturma ekibi, “tüm sonuçlar objektif olacak ve yalnızca elde edilen verilere dayanacaktır” diyerek şeffaf bir yaklaşım sözü verdi.

Uluslararası Tepkiler

İlgili rapor, uluslararası havacılık otoriteleri ve diplomatik kanallar üzerinden de takip ediliyor. ICAO gözlemcileri, kazanın teknik yönlerine odaklanırken, aynı zamanda bölgedeki güvenlik risklerinin havacılık operasyonlarına etkisini de değerlendiriyor. Azerbaycan ve Rusya yetkilileri, kazanın nedenleri konusunda ortak bir soruşturma yürütülmesinin önemine vurgu yaptı.