
Diş fırçanızı her gün kullanırken, aslında mikroskobik ölçekte bir ekosisteme ev sahipliği yaptığınızdan haberiniz varmıydı? Fırçanızın eskiyen kılları, suyun altında kalarak milyonlarca organizmaya ev sahipliği yapan bir ormana benzetilebilir. Şu anda diş fırçanızda bir ila 12 milyon arasında bakteri ve mantar bulunuyor olabilir. Bu mikroplar, sayısız virüsle birlikte yaşarlar ve fırçanızın yüzeyinde biyolojik bir film tabakası oluşturur ya da eskiyen kılların çatlaklarının içine sızarlar.
# Mikroplar Nereden Geliyor?
Diş fırçalarındaki mikropların kaynakları üçe ayrılıyor: diş fırçası sahibinin ağzı, cildi ve fırçanın bulunduğu ortam. Ancak bir diş fırçasını daha ilk kez kullanmadan önce bile üzerinde mikroplar bulunabilir. Almanya’daki Rhine-Waal Uygulamalı Bilimler Üniversitesi’nden mikrobiyolog Marc-Kevin Zinn, diş fırçalarındaki mikropların kaynaklarını açıkladı.
# Zararlı Bakteriler
Kullanılmış diş fırçalarında mide enfeksiyonları ve gıda zehirlenmesiyle ilişkili Escherichia coli, Pseudomonas aeruginosa ve Enterobacteria gibi bakteriler de bulundu. Ayrıca hastane enfeksiyonlarının yaygın nedenlerinden Klebsiella pneumoniae ve pamukçuk yapan Candida mayaları da fırçalarda tespit edildi.
# Tuvalet Bulutu
Tuvalet sifonu çekildiğinde, su ve dışkıdan oluşan minik damlacıklar yaklaşık 1,5 metre yüksekliğe kadar sıçrayarak havaya karışır. Bu aerosol benzeri bulut, grip, Covid-19 ve norovirüs gibi hastalıklara neden olan bakterileri ve virüsleri taşıyabilir. Eğer diş fırçanızı tuvaletin yakınına koyarsanız, klozetinizin içindekiler kılların üzerine yerleşebilir.
# Diş Fırçası Nasıl Temizlenir?
Fırçaları sterilize etmenin sayısız yöntemi var: Ultraviyole ışık, bulaşık makinesi, hatta mikrodalga gibi. Ancak örneğin fön makinesiyle kurutmak ya da bir bardak viski içinde bekletmek gibi bazı yöntemler işe yaramaz. Amerikan Diş Hekimleri Birliği (ADA) ve ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezi (CDC), fırça başlıklarını kapatmamanızı veya kapalı kutularda saklamamanızı öneriyor.
# Risk Ne Kadar Büyük?
Zinn’e göre çoğu durumda patojenlerin oluşturduğu risk oldukça düşük. Ancak bağışıklık sistemi zayıf olan kişilerde enfeksiyon riski artabilir. Zinn’in araştırmaları ve benzer DNA analizleri, bazı bakterilerin antibiyotik direnci genleri taşıdığını gösteriyor.
# Probiyotik Diş Macunları
Bazı araştırmacılar, yararlı bakterileri destekleyen diş macunları üzerinde çalışıyor. Bu “probiyotik diş macunları”, ağız sağlığı için faydalı olduğu bilinen belirli bakterilerin gelişimini teşvik etmeyi amaçlıyor. Örneğin Streptococcus salivarius, zararlı bakterileri baskılayarak plak oluşumunu azaltabiliyor.
