Düşen doğum oranları sonrası Çin yönetimi 32 yıllık uygulamayı sonlandırdı

Düşen doğum oranları sonrası Çin yönetimi 32 yıllık uygulamayı sonlandırdı

Yeni vergi uygulaması ve yürürlüğe giriş tarihi

Çin hükümeti, prezervatif, doğum kontrol hapı ve spiral gibi doğum kontrol ürünlerine yüzde 13 katma değer vergisi uygulayacağını resmen duyurdu. Bu düzenleme 1 Ocak 2026 itibarıyla yürürlüğe girecek ve 1993’ten beri süregelen vergi muafiyetini sonlandıracak.

Doğum oranlarındaki çarpıcı düşüş

Ulusal İstatistik Bürosu verilerine göre, Çin’de 2024 yılında sadece 9,5 milyon bebek dünyaya geldi. Bu rakam, 2019’da kaydedilen 14,7 milyon doğuma kıyasla yaklaşık %35’lik bir gerileme anlamına geliyor. Uzmanlar, bu düşüşün yalnızca Ejderha Yılı gibi kısa vadeli dalgalanmalardan değil, uzun vadeli demografik trendlerden kaynaklandığını vurguluyor.

2023 yılında Çin, dünyanın en kalabalık ülkesi unvanını Hindistan’a kaptırdı; bu durum, nüfus politikalarının sürdürülebilirliği konusundaki tartışmaları yeniden alevlendirdi.

Geçmiş nüfus politikaları ve bugünkü çelişkiler

1980’li yıllardan 2015’e kadar uygulanan tek çocuk politikası, doğumları sıkı bir şekilde sınırlandırmıştı. 2015’te iki çocuk, 2021’de ise üç çocuk izni verilerek bu politika kademeli olarak gevşetildi. Ancak yeni vergi düzenlemesi, devletin uzun yıllardır desteklediği doğum kontrol yöntemlerine yüksek vergiler getirmesiyle geçmiş politikalarla çelişiyor ve eleştirilere neden oluyor.

Eleştirmenler, vergilendirmenin düşük gelirli aileleri daha fazla zorlayacağını ve doğum oranlarını tersine etkileyebileceğini belirtiyor. Öte yandan, hükümet yetkilileri bu adımı “doğurganlığı artırmaya yönelik çok yönlü bir stratejinin parçası” olarak nitelendiriyor.

Yeni sosyal destek paketleri

Vergi artışının yanı sıra, Çin yönetimi doğurganlığı desteklemek amacıyla bir dizi sosyal önlem de hazırlıyor:

– Anneli izin süresi 128 günden 158 güne çıkarılacak.
– Babalık izni 30 güne uzatılacak.
– 1 Ocak 2025’ten itibaren doğan her çocuk için yıllık 500 dolarlık devlet desteği sağlanacak.

Bu paket, ailelerin ekonomik kaygılarını hafifletmeyi ve çocuk sahibi olmayı daha cazip bir seçenek haline getirmeyi hedefliyor. Uzmanlar, bu tür doğrudan mali desteklerin vergisel düzenlemelerle birlikte daha etkili olabileceğini, ancak uygulama sürecinin şeffaf ve adil olması gerektiğini vurguluyor.

Küresel ve bölgesel yansımalar

Çin’in yeni politikası, dünya genelinde düşük doğum oranlarıyla mücadele eden ülkeler için bir örnek teşkil ediyor. Türkiye gibi ülkelerde de benzer demografik kaygılar gündemde; Türkiye Cumhurbaşkanı Erdoğan, doğurganlık hızının “savaştan daha büyük bir tehdit” olduğunu söyleyerek benzer bir uyarıda bulunmuştu.

Bu paralellik, ülkelerin nüfus politikalarını yeniden gözden geçirmesi ve ekonomik, sosyal faktörleri dengeleyen bütüncül yaklaşımlar geliştirmesi gerektiğini ortaya koyuyor.

İleriye dönük beklentiler

Uzmanlar, vergi düzenlemesinin ve sosyal desteklerin etkisinin ancak birkaç yıl içinde ölçülebileceğini belirtiyor. Kısa vadede, vergi artışı bazı tüketim kalıplarını değiştirebilir; uzun vadede ise doğum izni ve mali desteklerin birleşimi, doğurganlık oranlarını yavaş ama istikrarlı bir şekilde yükseltebilir.

Bu süreç, Çin’in demografik krize karşı verdiği yanıtın bir parçası olarak izlenmeye devam edecek ve uluslararası alanda da yakından takip edilecek.