Edirne’de Tarihi Çarşılarda Kira Artışları Esnafı Zorluyor

Vakıflar Müdürlüğü’nün yüksek kira zammı uygulamaları, Edirne’nin tarihi çarşılarında esnafı dükkan kapatma noktasına getiriyor.

Artan Zamlar ve Enflasyonun Üstünde Bir Yük

Edirne Vakıflar Bölge Müdürlüğü, son üç yılda TÜFE (Tüketici Fiyat Endeksi) seviyelerinin iki katı hatta üç katına varan kira artışları uygulayarak, tarihi çarşıların esnafını ciddi bir mali baskı altında bırakıyor. 2022‑2024 yılları arasında bazı dükkanlarda yüzde 200‑600 arasında zam yapılırken, bu yıl bazı lokasyonlarda kira artışı %40‑55 seviyelerine ulaştı. Devletin iş yeri ve konut kiraları için %37’yi aşmama sınırı getirmesine rağmen, vakıf mülklerinde bu sınırın dışına çıkıldığı iddia ediliyor.

Ali Paşa Çarşısı Dernek Başkanı Yılmaz Sanış, “Geçtiğimiz yıl yüzde 200‑600 arasında zam yapılması, sözleşme şartlarına aykırıydı. Bu sene ise TÜFE oranının iki katı, hatta %60’a varan artışlar gördük” diyerek durumu özetliyor. “Normalde sözleşme gereği takip eden beş yıl boyunca TÜFE’ye göre artış yapılması gerekirken, bu yıl hiç uygulanmadı.” şeklinde ek açıklama yaptı.

KOSGEB Destekli Kiralamalar ve Sonrası

Kira artışlarının en büyük tetikleyicilerinden biri, KOSGEB destekli kiralamalar. Yeni açılan dükkanlarda ilk iki yıl kira, devlet desteğiyle ödeniyor; bu dönemde yüksek bedellerle imzalanan sözleşmeler, destek süresi sona erdiğinde esnafın ayakta kalmasını zorlaştırıyor. Destek bitiminde eski “rayiç bedel” olarak gösterilen kiralar, gerçek piyasa koşullarının çok üstünde kalıyor ve birçok esnafı ödeme güçlüğüyle karşı karşıya bırakıyor.

Esnafın Gözünden Kapanma Riski

Sanış, “Bırakılan bu yüksek kiralar bize rayiç olarak yansıtılıyor ve kiralar sürekli yukarı çekiliyor. Bu durum esnafın ayakta kalma şansını bitiriyor. Tarihi çarşıların kira gelirleri düşüyor. Boş kalan dükkanlar, bürolar yılbaşından sonra daha da artacak. Vakıf maksadı, kuruluş yapısı zarar görüyor” diyerek endişelerini dile getirdi. Ali Paşa Çarşı esnafından Nuri Yıldırım ise kira artışlarının TÜFE oranlarına göre yapılması gerektiğini vurgulayarak, mevcut uygulamaların tarihi çarşılardaki esnaf yapısını bozacağını belirtti. “Kira artışları, sadece maddi bir yük değil; aynı zamanda bu değerli çarşıların kültürel dokusunu da tehdit ediyor.”