Engelli Bireylerin Sorunları TBMM’de Ele Alındı

TBMM Engelli Bireyler Komisyonu, işitme engelli bireylerin eğitim, istihdam ve erken tanı konularını gündeme taşıdı ve çözüm önerileri üzerine kapsamlı bir oturum gerçekleştirdi.

Toplantının Açılış Konuşması

Jülide Sarıeroğlu (AK Parti Ankara Milletvekili) açılışta, “Biliyorsunuz, her toplantıda farklı bir başlığı, farklı bir engel grubunu, farklı bir perspektifi bu masaya taşımaya gayret ediyoruz. Bugün hem akademinin birikimini hem de işitme engelli bireylerimizin tecrübe ve önerilerini hep birlikte inşallah, çalışacağız.” ifadelerini kullandı. Sarıeroğlu, toplumsal kabul, eğitim entegrasyonu ve istihdam alanında bütün paydaşların sesinin duyulması gerektiğini vurguladı.

Toplumsal Kabul ve Eğitim Ortamları

Prof. Dr. Halise Pelin Karasu, “Toplumsal kabul en çok sıkıntı duyduğumuz alanlardan bir tanesi; aile içinde, yakın çevrede, okulda ve iş yerinde kabul olmak üzere ele alınabilir.” dedi. Karasu, özellikle eğitim ortamlarına yerleştirme sürecinin eksik yönlerini ele alarak, standartlaştırılmış denetim mekanizmalarının eksikliğine işaret etti. “İşitme kayıplı bireylerin öğretmenliği programı kapatıldı; bu durum özel eğitim öğretmenlerinin birden fazla yetersizlik türüne aynı anda eğitim vermesine yol açıyor.” ifadesi, kapsayıcı eğitim sisteminin ne kadar kırılgan olduğunu gösterdi. Karasu, çözüm önerileri arasında eğitim müfredatının bireysel ihtiyaçlara göre esnekleştirilmesi, özel okullarda standart denetim birimlerinin kurulması ve öğretmen yetiştirme programlarının yeniden yapılandırılması yer alıyor.

Erken Tanı ve Yenidoğan Tarama Programı

Zerrin Turan (Anadolu Üniversitesi İşitme Engelli Çocuklar Eğitim Araştırma Merkezi Müdürü) yenidoğan tarama testlerinin Türkiye’de 2005 yılından beri zorunlu olduğunu ve yüzde 98 oranında bebeklerin bu testten geçtiğini belirtti. “Erken tanı sayesinde işitme kaybı tespiti 6 ay gibi erken bir yaşa kadar indirgendi; bu da cihazlandırma ve koklear implant gibi müdahalelerin daha etkili yapılmasını sağlıyor.” Turan, tanı sürecinin hâlâ çok aşamalı ve bürokratik olduğunu, ailelerin bu süreci tamamlamada zorlandığını vurguladı. Önerileri arasında, tarama sonuçlarının hızlı bir şekilde aileye iletilmesi, çocuk cihazlandırma merkezlerinin sayısının artırılması ve aile eğitim programlarının devlet desteğiyle yaygınlaştırılması yer alıyor.

Genel Değerlendirme ve Gelecek Adımlar

Komisyon, toplantı sonunda çözüm odaklı bir eylem planı hazırlanmasını kararlaştırdı. Planın temel başlıkları:

• İşitme engelliler için öğretmenlik programının yeniden açılması ve mesleki yeterliliklerin güncellenmesi.
• Eğitim kurumlarında engelli bireylerin bireysel ihtiyaçlarına göre altyapı ve müfredat uyarlamaları yapılması.
• İstihdam konusunda kamu ve özel sektörde engelli istihdam kotasının artırılması ve teşvik sistemlerinin iyileştirilmesi.
• Yenidoğan işitme tarama sonuçlarının elektronik veri tabanına entegrasyonu ile takip sürecinin hızlandırılması.

Toplantı, engelli bireylerin karşılaştığı sistemsel eksikliklerin sadece bir komisyon oturumu ile çözülemeyeceğini, ancak bu tür platformların politika yapıcılar, akademisyenler ve sivil toplum örgütleri arasında köprü kurarak somut adımların atılmasını sağlayacağını ortaya koydu. “Her sesi duyan, her engeli gören bir Türkiye inşa etmek” hedefi, TBMM’nin yeni yasa tasarıları ve bütçe öngörülerine yansıyacak.