Geç Başlangıçlı Sepsis ve Çocuk Gelişimi: Motor ve Duyusal Gerilikte Yeni Bulgular

Geç Başlangıçlı Sepsis Nedir?

Geç başlangıçlı sepsis, doğumdan sonraki 72 saat içinde ortaya çıkan ve kan dolaşımında enfeksiyon bulgularıyla kendini gösteren bir durumdur. Bu sepsis türü, yenidoğan yoğun bakım ünitesinde tedavi edilen bebeklerin çevresel ve biyolojik stres faktörlerine maruz kalmasıyla sıkça ilişkilendirilir.

Yapılan Çalışma ve Katılımcı Profili

Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi Bor Sağlık Bilimleri Fakültesi Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Bölümü öğretim üyesi Dr. Rabia Zorlular ve ekibi, 50 çocukta geç başlangıçlı sepsisin uzun vadeli etkilerini incelemiştir. Çalışma, 12 ve 18 aylık dönemlerde motor ve duyusal gelişim değerlendirmelerini kapsamaktadır.

Motor Gelişimde Gözlenen Gerilik

Test sonuçları, geç başlangıçlı sepsis geçiren çocukların yürümeye, emeklemeye ve merdiven çıkmaya yönelik becerilerinde sağlıklı akranlarına kıyasla anlamlı derecede düşük puanlar aldığını ortaya koydu. Hareket kabiliyeti değerlendirmeleri, bu grubun fiziksel aktivite düzeyinin sınırlı olduğunu gösterdi.

Duyusal İşlemleme ve Algılamada Azalma

Duyusal işlemleme testleri, dokunma, görsel, işitsel ve vestibüler (iç kulak) duyuların bütünleşmesinde de gerilik olduğunu kanıtladı. Çocukların farklı materyallerle etkileşimde verdikleri tepkiler, duyusal entegrasyon sorunlarını işaret ediyor.

Uykunun Gelişim Üzerindeki Rolü

Çalışmanın bir diğer önemli bulgusu, gece uykusunun motor ve duyusal gelişimle pozitif bir ilişkisi olduğudur. Uzun ve kesintisiz gece uykusu, motor puanlarında artış ve duyusal işlemleme becerilerinde iyileşme sağlamıştır. Uyku düzeninin bozulması, özellikle uyku süresi kısa olan çocuklarda gerilik riskini artırmaktadır.

Erken Tarama ve Müdahale Önerileri

Dr. Zorlular, sepsis sonrası stabil hale gelen bebeklerin gelişimsel tarama testlerinden geçirilmesinin, hem devlet hem de aile açısından maddi ve manevi yükü azaltacağını vurguladı. Erken tespit edilen gerilikler, zamanında fizyoterapi ve rehabilitasyon müdahaleleriyle telafi edilebilir.

Sonuç ve Gelecek Perspektifi

Geç başlangıçlı sepsisin uzun vadeli etkileri, motor ve duyusal gelişimde belirgin gerilikler olarak ortaya çıkmaktadır. Uyku kalitesinin artırılması ve sistematik gelişim takibi, bu risk grubundaki çocukların yaşam kalitesini yükseltmek için kritik öneme sahiptir.