İran’da Rejim Çöküşü: Protestolar ve Yaptırımların Birleşik Etkisi

İran’da son haftalarda süregelen protestolar, ekonomik baskılar ve dış politika gerilimleri, rejimin uzun vadeli istikrarını ciddi şekilde sarsıyor.

Ülkenin başkenti Tahran’da binlerce vatandaş, işsizlik, enflasyon ve temel hizmetlerin yetersizliği nedeniyle sokaklara döküldü. Göstericiler, hem iç politikadaki otoriter uygulamalara hem de ABD ve AB’nin uyguladığı ekonomik yaptırımlara karşı seslerini yükseltiyor.

Ekonomik Yaptırımların Derin Etkileri

ABD ve Avrupa Birliği’nin uyguladığı finansal ve ticari yaptırımlar, İran ekonomisini dar boğazdan geçirmeye devam ediyor. Özellikle petrol ihracatı ve bankacılık sektörü üzerindeki kısıtlamalar, enflasyonun iki haneli oranlara yükselmesine ve para biriminin değer kaybetmesine yol açtı.

Temel Sektörlerde Yaşanan Kriz

• Petrol ve doğal gaz ihracatının %40’a kadar düşmesi.
• İşsizlik oranının %25 seviyelerine ulaşması.
• Temel gıda ve ilaç fiyatlarının %60 artması.

Bu ekonomik sıkıntılar, halkın günlük yaşamını zorlaştırırken, rejimin meşruiyetini sorgulayan sesleri de artırıyor.

Siyasi Dinamizm ve Otoriter Tepkiler

Rejimin güvenlik güçleri, protestoları sert bir şekilde bastırmaya çalışsa da, sosyal medyada ve uluslararası basında artan eleştiriler, otoritenin kırılganlığını gözler önüne seriyor. Bazı üst düzey yetkililerin istifaya zorlandığı ve iç çekişmelerin arttığı iddiaları da gündemde.

Uzmanlar, İran’ın mevcut durumunun “yavaş bir çöküş” sürecine işaret ettiğini, ancak otoriter yapının hâlâ kontrolü elinde tutabildiğini belirtiyor.