Hamsi Karadeniz’den Gürcistan’a Göç Etti

Artan av baskısı ve yüksek su sıcaklığı nedeniyle hamsi popülasyonu Gürcistan’a göç etti.

Göçün Arka Planı

Deniz Ürünleri Avcıları Üreticileri Merkez Birliği (DEM‑BİR) Çanakkale‑Tekirdağ Bölge Birliği Başkanı Naci Karabiber, Karadeniz’de hamsi stoklarının geleneksel dağılımının, son aylarda artan av baskısı ve su sıcaklıklarındaki anormallikler nedeniyle bozulduğunu belirtti. Karabiber, “Karadeniz’deki hamsi popülasyonu doğal döngüsü gereği Gürcistan’a doğru hareket ediyor. Ancak av baskısı bu süreci olağanüstü bir hızda tetikledi” dedi.

Av Sezonu ve Su Sıcaklığı Sorunları

1 Eylül itibarıyla gırgır, trol ve çevirme ağlarıyla av sezonu resmen başladı. Fakat deniz suyu sıcaklığı, mevsim normallerinin çok üzerinde seyrediyor. Karabiber, “Geçtiğimiz hafta su sıcaklığı 19‑20 °C iken, şu an 18‑18,5 °C civarında. Kışın olması gerekirken bu sıcaklıklar, hamsinin doğal göç yolunu tetikliyor” şeklinde açıklama yaptı.

Karadeniz’de hamsi avı yasağının kaldırılmasıyla birlikte av baskısı yeniden arttı. Bu baskı, balıkların göçünü erkene çekti ve hamsi popülasyonunun nüfus yoğunluğunu Gürcistan kıyılarına kaydırdı. Bu durum, hamsi fiyatlarının bölge genelinde **yükselmesine** sebep oldu.

Gürcistan’a Yönelen Balık Filoları

Karadeniz’in bölgesel balıkçılık gemileri, hamsi sürülerini takip ederek Gürcistan limanlarına yöneldi. Marmara ve Ege Denizi’nden gelen av filoları da aynı rotayı izledi, fakat beklenen balık yoğunluğunu bulamadılar. Bozcaada, Babakale ve Küçükkuyu havzalarında hâlen az sayıda hamsi bulunması, balıkçılar arasında “sular hâlâ sıcak” tepkisine yol açtı.

Çanakkale av gemileri ise Gelibolu, Karabiga ve Şarköy havzalarında hamsi ve sardalya avcılığına devam ediyor. Ancak hamsi avı azaldıkça, **balık fiyatları** önemli ölçüde artıyor; bu da bölge ekonomisine doğrudan yansıyor.

Balıkların Beklediği Av ve Lüferin Durumu

Karabiber, “Balıklar hâlâ beklediğimiz avı vermiyor. Su sıcaklığı 11‑12 °C olmalı, ancak 18‑20 °C civarında seyrediyor. Bu nedenle avcılık vasat geçiyor” dedi. Ayrıca, İstanbul Boğazı’nda lüfer popülasyonunun da su sıcaklığıyla sınırlı olduğunu vurguladı. Lüfer, 10 metrenin üzerindeki sıcak su katmanına çıkamadığı için Boğaz’da kalıyor; kışın su soğuyup “kristal” katmanı 20‑30 metreye indiğinde Marmara’ya yayılması bekleniyor. Ancak şu an lüfer henüz Çanakkale Boğazı’na ulaşmadı.

Ekonomik ve Ekolojik Yansımalar

Hamsi göçü, sadece balıkçılık sektörünü değil, aynı zamanda **gıda fiyatlarını** ve **yerel ekonomiyi** de etkiliyor. Hamsi, Karadeniz bölgesinde düşük maliyetli bir protein kaynağı olarak tüketiciler tarafından yoğun talep görüyor. Göç ve azalmanın yarattığı fiyat artışı, özellikle düşük gelirli aileleri zor durumda bırakıyor.

Ekologlar, bu durumu “iklim değişikliği ve aşırı avlanmanın birleşik etkisi” olarak nitelendiriyor. Uzun vadeli sürdürülebilirlik planları, av kotalarının yeniden değerlendirilmesi ve deniz suyu sıcaklıklarının izlenmesiyle mümkün olabilir.

Gelecek İçin Öneriler

1. Av Kotalarının Sıkılaştırılması: Hamsi popülasyonunun iyileşmesi için av sezonu uzunluğu ve ağ türleri yeniden düzenlenmeli.

2. Su Sıcaklığı İzleme Sistemleri: Bölgesel deniz sıcaklıkları sürekli takip edilerek erken uyarı mekanizmaları kurulmalı.

3. Alternatif Gelir Modelleri: Balıkçılara, deniz ürünleri işleme ve ekoturizm gibi yan faaliyetlerde destek sağlanmalı.

Bu adımlar, Karadeniz ekosisteminin sağlıklı kalmasını ve hamsi gibi önemli balık türlerinin sürdürülebilir bir şekilde yönetilmesini sağlayabilir.