İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB) Meclisi, Aralık ayının üçüncü oturumunu Gökhan Gümüşdağ’ın başkanlığında Saraçhanede gerçekleştirdi. Oturumun ana gündem maddelerinden biri, belediyenin ulaşım hizmetleri kapsamında yürüttüğü İSBİKE bisiklet sistemine ilişkin çöpe atılan bisikletlerin sayısı ve nedenleri oldu. Katılımcı üyeler, hem maddi hem de çevresel etkileri tartışmak üzere söz aldı.
ABdullah Aksu’nun açıklamaları
AK Parti Esenler Meclis Üyesi Abdullah Aksu, kürsüye çıktığında şu çarpıcı ifadeleri kullandı: “2018 ve 2019’da sorunsuz çalışan sistem, 2020‑2022 yıllarında yönetim zafiyeti nedeniyle her yıl yüzlerce bisikleti çöpe gönderiyor. 2023’te ise bir açıklama yaparak ‘bisikletleri toplayacağız’ dedik, ama iki buçuk yılda sadece 1.100’ünü yeniden hizmete sunduk.” Aksu, “3 bin adet alınan bisiklet, 1.100’e düşürüldü ve kalanlar Kartal depolarında hurdaya çıkarıldı” şeklinde iddialı bir açıklama yaptı.

Bu açıklama, CHP Grup Sözcüsü Gencay Özcan’ı da harekete geçirdi. Özcan, “Bu kadar büyük bir kaybın sorumluları kim? Belediyenin iç denetimi ne kadar etkili çalışıyor?” sorusunu yöneltti ve belediye başkanının sorumluluğa çekilmesini talep etti.
CHP temsilcileri, İSBİKE’nin bakım ve onarım süreçlerinin sistematik bir şekilde yürütülmediğini, bütçe ayrımlarının şeffaf olmadığını ve bisikletlerin hurdaya çıkarılmasında “politik bir motivasyon” olabileceğini ileri sürdü. Özcan, sosyal medyada yayımlanan bir fotoğrafın da bisikletlerin “kullanılamaz hâle getirildiği” iddiasını desteklediğini belirtti.
Aksu, bu eleştirilere karşılık “Siyaset yapacağız diye insanları yanıltmaya gerek yok. Bisikletlerin tekini 30 bin TL’ye almadık” diyerek maliyet ve süreç konusundaki şeffaflığı vurguladı. Ayrıca, “Kurum içi idari soruşturma başlatılmalı, sorumlular hakkında gerekli yaptırımlar uygulanmalı” diye ekledi.
İSBİKE, 2018 yılında İstanbul’da bisiklet paylaşım sistemi olarak hayata geçirilmiş, başlangıçta büyük beğeni toplamıştı. Ancak zaman içinde bakım eksikliği, çalınma ve vandalizm gibi sorunlar ortaya çıktı. Belediye, bu sorunları çözmek adına çeşitli kampanyalar düzenlemiş, fakat yetersiz kaynak yönetimi ve stratejik plan eksikliği iddiaları sürüyor.
Bu oturumda ortaya çıkan tartışma, sadece meclis içinde kalmayıp sosyal medyada da geniş yankı buldu. Kullanıcılar, “Bisikletler bir gün şehrin ulaşımının vazgeçilmezi olacaktı; şimdi çöp yığınına dönüşüyor” gibi tepkiler verdi. Çevre örgütleri de bisikletlerin hurdaya çıkarılmasının sürdürülebilir şehir hedeflerine aykırı olduğunu dile getirdi.
Uzmanlar, İSBİKE’nin sürdürülebilirliğini sağlamak için şu adımları öneriyor:
1. Bakım ve onarım için ayrılan bütçenin %15 artırılması;
2. Bisikletlerin periyodik denetim raporlarının şeffaf bir platformda yayınlanması;
3. Kullanıcı geri bildirimlerine dayalı iyileştirme mekanizmalarının oluşturulması;
4. Çöpe atılan bisikletlerin geri dönüşüm süreçlerinin hızlandırılması.
İBB yetkilileri ise, “Bu konudaki eleştirileri dikkate alacağız ve sistemin yeniden yapılandırılması için çalışacağız” diyerek süreci iyileştirme sözü verdiler.
Özetle, İSBİKE bisikletleri üzerine yaşanan bu tartışma, İstanbul’un toplu taşıma politikaları ve belediye yönetiminin şeffaflığı konusundaki geniş çaplı bir sorgulamayı tetikledi. Meclis oturumu, sorunun sadece teknik bir aksaklık olmadığını, aynı zamanda siyasi sorumluluk ve kamuoyu algısı ile de yakından ilişkili olduğunu gösterdi.